← મુખપૃષ્ઠ · જીવન અને આત્મચિંતન · મગજનો નકશો

ડેઇલી હાઇલાઇટ

ઓક્ટોબર ૨૦૨૬નિબંધમૂળ આવૃત્તિપ્રકરણ ૧૩૮

દિવસના ચોવીસ કલાક બધા પાસે સરખા છે, પણ સાંજ પડે ત્યારે મોટાભાગના લોકોનો એક જ કકળાટ હોય છે: 'આખો દિવસ ક્યાં વહી ગયો, ખબર જ ન પડી.' આધુનિક માણસ કામની લાંબી યાદી બનાવે છે. વીસ કામો કાગળ પર ટપકાવે છે અને પછી આખો દિવસ નાની-મોટી ઈમેલ, ફોનકોલ્સ અને વોટ્સએપના મેસેજો પતાવવામાં વેડફી નાખે છે. સાંજ પડે ત્યારે વીસમાંથી પંદર કામ બાકી હોય છે અને માથું ભારે હોય છે. આ માનસિક થાકનો ઈલાજ એટલે ડેઇલી હાઇલાઇટ.

આ વિચાર જેક નેપ અને જોન ઝેરાત્સ્કી નામના બે પૂર્વ-ગૂગલ ડિઝાઈનરોએ તેમના પુસ્તક 'મેક ટાઇમ'માં વ્યવસ્થિત રીતે રજૂ કર્યો. તેમનો તર્ક સીધો છે: આખો દિવસ કોઈ એક કેન્દ્રબિંદુ વગર જીવો તો દુનિયા તમારી પાસેથી પોતાનું કામ કઢાવી લેશે. માટે રોજ સવારે માત્ર એક—હા, ફક્ત એક જ—મુખ્ય કામ પસંદ કરો, જેને તમે દિવસની હાઇલાઇટ બનાવશો. એવું કામ જે પૂરું થાય તો દિવસ સાર્થક લાગે.

દલાલ સ્ટ્રીટના એક સ્વતંત્ર ટ્રેડરનો વિચાર કરો. તેનું નામ મુકેશભાઈ છે. સવારે નવ વાગ્યે માર્કેટ ખૂલે એટલે સ્ક્રીન પર લાલ-લીલા આંકડા નાચવા માંડે. દરેક સેકન્ડે કોઈ ટેલિગ્રામ ચેનલ ટિપ આપે છે, કોઈ ટીવી એન્કર બૂમો પાડે છે. મુકેશભાઈ દિવસમાં પચાસ સોદા પાડે છે, સો ગ્રાફ જુએ છે. દિવસ આથમતા સુધીમાં બ્રોકરેજ કપાઈ જાય છે અને હાથમાં આવે છે માત્ર શૂન્ય અને માઇગ્રેન. મુકેશભાઈ વ્યસ્ત હતા, પણ પરિણામ શૂન્ય હતું.

જો મુકેશભાઈ ડેઇલી હાઇલાઇટનો નિયમ અપનાવે, તો સવારે નક્કી કરશે: 'આજે મારે નવી કેમિકલ કંપનીનું બેલેન્સશીટ ઊંડાણપૂર્વક વાંચીને તેનું વેલ્યુએશન પૂરું કરવું છે. બસ આટલું જ.' બપોરના બે કલાક તેઓ બધી સ્ક્રીનો બંધ કરી દેશે, ફોન સાયલન્ટ કરશે અને એ એક કામ પતાવશે. બાકીનો સમય ભલે સામાન્ય ધમાલમાં જાય. સાંજે ત્રણ વાગ્યે બજાર બંધ થશે ત્યારે એક નક્કર રિસર્ચ હાથમાં હશે. પ્રોડક્ટિવિટી એટલે ગધેડાની જેમ આખો દિવસ દોડવું નહીં, પણ સાંજ પડે એક જીત ગણવી.

જે માણસ દિવસમાં બધું જ પતાવવા નીકળે છે, એ સાંજ સુધીમાં પોતે પતી જાય છે.

મગજનો નકશો
← પહેલું પ્રકરણડાબ ત્સોગ સંકલ્પનાઆગલું પ્રકરણ →દૈનિક ન્યૂનતમ માપદંડ