ડૉગ વોકિંગ રિફ્રેમ

તમે કૂતરાને ફરવા લઈ નીકળ્યા છો. તમારો ધ્યેય ઝડપથી બે કિલોમીટર ચાલવાનો છે. પણ કૂતરો દર પાંચ ડગલે ઊભો રહી જાય છે. ક્યાંક થાંભલો સૂંઘે છે, ક્યાંક સૂકાં પાંદડાં ફંફોસે છે. તમે પટ્ટો ખેંચો છો, અકળાઓ છો અને માનો છો કે ચાલવાનું બગડી ગયું. આ અકળામણ તમારી માન્યતાની ભૂલ છે. લેખક સ્કોટ એડમ્સે ૨૦૨૩માં પોતાના પુસ્તકમાં આ સીધો વિચાર મૂક્યો: વ્યાખ્યા બદલી નાખો. તમે કૂતરાને ચલાવવા નથી નીકળ્યા, એને આસપાસની દુનિયા સૂંઘવા માટે બહાર લાવ્યા છો. અને એ જ્યારે સૂંઘવા ઊભો રહે, ત્યારે તમે પટ્ટો ખેંચવાને બદલે સીધા ટટ્ટાર ઊભા રહીને ઊંડા શ્વાસ લેવાની કસરત કરી લો. હતાશા આપોઆપ સફળતામાં ફેરવાઈ ગઈ.

આ કોઈ સસ્તી પોઝિટિવ થિંકિંગની દવા નથી. પરિસ્થિતિ એ જ રહે છે, માત્ર તમે તેનો હેતુ બદલી નાખો છો. માણસ મોટા ભાગે પોતાના બનાવેલા નિયમોના બોજ નીચે કચડાઈને દુઃખી થાય છે. જ્યારે વાસ્તવિકતા તમારી યોજના પ્રમાણે ન ચાલે, ત્યારે યોજનાની વ્યાખ્યા એવી બનાવી દો કે વર્તમાન સ્થિતિ તમારી તરફેણમાં આવી જાય. અટકવું એ સમયનો બગાડ નથી, એ બીજા કોઈ કામ માટે મળેલી ક્ષણ છે.

ભારતીય રાજકારણમાં આ કળા સૌથી વધુ જોવા મળે છે. ચૂંટણી પ્રચાર વખતે મોટો નેતા દસ ગામોની સભા પતાવીને આગળ વધતો હોય. અચાનક વચ્ચેના એક નાના કસબામાં સ્થાનિક કાર્યકરોનો પંક્ચર પડેલો કાફલો કે રસ્તો રોકીને ઊભેલા પચાસ લોકો સામે આવી જાય. સમયપત્રક ખોરવાઈ જાય. નબળો ઉમેદવાર ત્યાં અકળાઈને બૂમાબૂમ કરે કે મોડું થઈ ગયું. ચતુર રાજકારણી ગાડીમાંથી ઊતરીને તરત ચાની કીટલી પર બેસી જાય છે. અડધો કલાક કાર્યકરો સાથે બેસીને રકાબીમાંથી ચા પીવે છે અને ફોટા પડાવી લે છે. બીજા દિવસે અખબારોમાં હેડલાઈન ચમકે છે: જમીની સ્તરના કાર્યકરો સાથે નેતાનો સીધો સંવાદ. યોજના ખોરવાઈ નહોતી, નેતાએ રસ્તાના વિઘ્નને પોતાની બ્રાન્ડ બનાવી લીધી.

જિંદગી ક્યારેય સીધા હાઈવે જેવી હોતી નથી. રસ્તામાં અનિવાર્યપણે બ્રેક વાગશે જ. જે માણસ અટકેલા પૈડાને જોઈને રડે છે, તે પોતાની ઊર્જા વેડફે છે. બ્રેક વાગ્યો છે તો આસપાસ જોઈ લો, કદાચ ત્યાં જ કંઈક કામનું મળી જાય.

નિયમો તમારા હતા, પરિસ્થિતિના નહીં; લક્ષ્ય બદલતાં શીખી જાઓ, ક્યારેય હારેલા નહીં ગણાવ.