બેવડી કાયાપલટનું સમીકરણ

જૂનું બચાવવું કે નવું સર્જવું? કોર્પોરેટ જગતમાં મોટા ભાગની કંપનીઓ આ સવાલ સામે લથડી પડે છે. 'ડ્યુઅલ ટ્રાન્સફોર્મેશન' આ દ્વિધાનો સીધો જવાબ છે. આ સિદ્ધાંત કહે છે કે સફળ પરિવર્તન બે પાટા પર સાથે ચાલે છે: ટ્રાન્સફોર્મેશન એ અને ટ્રાન્સફોર્મેશન બી. એ એટલે તમારી જૂની, ચાલુ દુકાનને વધુ ધારદાર અને આધુનિક બનાવવી. બી એટલે ભવિષ્ય માટે એક તદ્દન નવો, સ્વતંત્ર વેપાર ઊભો કરવો. અને આ બંને વચ્ચે એક સેતુ જોઈએ, જે જૂના બિઝનેસના સાધનો વાપરીને નવા સાહસને લોહી પૂરું પાડે.

આ વિચાર ૨૦૧૭માં સ્કોટ એન્થોની, ક્લાર્ક ગિલ્બર્ટ અને માર્ક જોહ્ન્સને તેમના પુસ્તકમાં આપ્યો. તેમનો તર્ક વ્યવહારુ હતો: માત્ર જૂનું સાચવશો તો સમય તમને કચરી નાખશે, અને માત્ર નવામાં કૂદી પડશો તો રોકડ વગર ગૂંગળાઈ જશો. જૂની પેઢી નફો આપે છે, નવી પેઢી ભવિષ્ય આપે છે. બંનેને એક જ ત્રાજવે તોળવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરાય.

દલાલ સ્ટ્રીટના જૂના બ્રોકરેજ હાઉસ આનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. ધારો કે વર્ષો જૂની 'શાહ એન્ડ સન્સ' પેઢી. ટ્રાન્સફોર્મેશન એ એટલે તેમના જૂના શ્રીમંત ગ્રાહકો માટે રિસર્ચ અને પોર્ટફોલિયો મેનેજમેન્ટ વધુ ડિજિટલ અને ઝડપી બનાવવું. પણ એટલું પૂરતું નથી. ટ્રાન્સફોર્મેશન બી એટલે ઝીરો-બ્રોકરેજ ડિસ્કાઉન્ટ એપ્લિકેશન શરૂ કરવી, જે કોલેજના યુવાનો પાસેથી દસ રૂપિયાના સોદા કરાવે. જો શેઠ જૂના મુનીમજીને નવી એપ ચલાવવા આપશે, તો વહાણ ડૂબશે. નવી ટીમ જુદી, જૂનો ગલ્લો જુદો.

આ સમીકરણ વ્યક્તિગત કારકિર્દીમાં પણ એટલું જ સાચું છે. આજે પગાર આપતી નોકરી એ ટ્રાન્સફોર્મેશન એ છે, તેમાં નિપુણ બનો. પણ સાંજે ઘેર આવીને નવી કુશળતા કે નવો પ્રોજેક્ટ ઘડવો એ ટ્રાન્સફોર્મેશન બી છે. મોટા ભાગના લોકો જૂની નોકરીને ગાળો ભાંડવામાં સમય બગાડે છે, પણ નવો રસ્તો બનાવવાની હિંમત કરતા નથી. જ્યારે ધરતીકંપ આવે ત્યારે બચવા માટે તમારી પાસે બીજી ઇમારત તૈયાર હોવી જોઈએ.

જે વૃક્ષ માત્ર જૂની ડાળીઓને વળગી રહે છે તે સુકાઈ જાય છે, અને જે માત્ર નવા કૂંપળ ભરોસે રહે છે તે પવનમાં ઊખડી જાય છે.