પોઇન્ટ એટ સિદ્ધાંત

કોઈ કામ સો ટકા પૂરું કરવું અને એ જ કામ એંસી ટકા એટલે કે ૦.૮ જેટલું આટોપી લેવું—આ બંને વચ્ચે આકાશ-પાતાળનો ફરક છે. આ શબ્દ કોઈ માન્ય મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રયોગશાળામાંથી આવ્યો નથી. કોઈ જાણીતા લેખકે તેના પર જાડો ગ્રંથ પણ નથી લખ્યો. આજના બિઝનેસ અને ઉત્પાદકતાના સાહિત્યમાં વપરાતો આ એક વ્યવહારુ વિચાર છે. વિચાર સીધો છે: કોઈપણ પ્રોજેક્ટને સંપૂર્ણતાની ઘેલછામાં ખેંચતા રહેવા કરતાં, જ્યારે તે એંસી ટકા જેટલો વ્યવસ્થિત બની જાય ત્યારે તેને મેદાનમાં ઉતારી દેવો.

આપણે જેને પૂર્ણતા કહીએ છીએ, તે ઘણીવાર નકરી આળસનું સુંદર બહાનું હોય છે. બાકીના વીસ ટકા કામ પાછળ માણસ પોતાનો એંસી ટકા સમય, શક્તિ અને નાણાં વેડફી નાખે છે. આ આખરી વીસ ટકાની મઠારામણ માત્ર અહંકાર સંતોષવા માટે હોય છે. વાસ્તવિક દુનિયામાં પરિણામ એંસી ટકા પહોંચી ગયા પછી જ દેખાવા લાગે છે. બાકીની વિગતો તો સમય જતાં આપોઆપ ગોઠવાતી જાય છે.

આપણા ધાર્મિક ઉત્સવો કે મોટા મેળાવડા આ માનસિકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. નવરાત્રિનું આયોજન કરતી સોસાયટી કે શેરીના ટ્રસ્ટીઓને જુઓ. મંડપ બંધાઈ ગયો, સાઉન્ડ સિસ્ટમ ગોઠવાઈ ગઈ અને માતાજીની મૂર્તિ આવી ગઈ—એટલે ૦.૮ કામ પૂરું થઈ ગયું. હવે ઉત્સવ શરૂ થઈ શકે છે. પરંતુ કેટલાક ઉત્સાહી કારભારીઓ છેલ્લી ઘડી સુધી કઈ લાઇટ ક્યાં લટકાવવી કે પાસનું કવર કેવા કલરનું રાખવું એમાં આખી રાત બગાડે છે. ખેલૈયાઓને ગરબે ઘૂમવા સાથે મતલબ છે, તમારા ઝીણા ડેકોરેશન સાથે નહીં.

મંદિરના ટ્રસ્ટમાં પણ આ જ રોગ ઘર કરી જાય છે. પાટોત્સવ કે અન્નકૂટના મુખ્ય પ્રબંધ પતી ગયા પછી ટ્રસ્ટીઓ નાની-નાની બાબતોની ચર્ચામાં મીટિંગો લંબાવ્યા કરે છે. પ્રસાદ વહેંચાઈ જાય અને ભક્તો દર્શન કરી લે એટલે ધાર્મિક આયોજન સફળ ગણાય. બાકીની ફાલતુ વ્યવસ્થાઓ પાછળ અટવાઈ રહેવાથી મૂળ ઉત્સાહ મરી પરવારે છે.

પરફેક્શન એ નપુંસક લોકોનું આશ્રયસ્થાન છે; કામ પાર પાડવું હોય તો એંસી ટકાએ ઘોડો દોડાવી દેવો પડે.