સરળતાનું ઓડિટ

આપણે નિયમો ઉમેરવામાં બહુ પાવરધા છીએ, પણ ઘટાડવામાં આળસુ. કોઈ પણ વેપાર, ઓફિસ કે અંગત જીવન શરૂઆતમાં ચોખ્ખું અને સીધું હોય છે. જેમ જેમ સમય વીતે, તેમ વધારાની ફાઇલો, નકામી મિટિંગો, ભૂલાઈ ગયેલા સબસ્ક્રિપ્શન્સ અને જટિલ કાયદાઓનો કચરો જમા થતો જાય છે. આ કચરો શાંતિથી તમારી ઊર્જા ચૂસે છે. સિમ્પ્લિસિટી ઓડિટ એટલે તમારા કામકાજ કે રોજિંદા વ્યવહારની વ્યવસ્થિત તપાસ, જેનો એકમાત્ર હેતુ બિનજરૂરી જટિલતાને ઓળખીને તેને કચરાપેટીમાં પધરાવવાનો છે.

આ વિચાર કોઈ એક વિદ્વાનની અંગત જાગીર નથી. આધુનિક બિઝનેસ અને પ્રોડક્ટિવિટી લખાણોમાં આ પ્રક્રિયા વારંવાર ચર્ચાઈ છે. લૌરા રોડર જેવા ઉદ્યોગસાહસિકોએ ફોર્બ્સમાં અને પાછળથી સાહિલ બ્લૂમ જેવા લેખકોએ આ ઓડિટની ઉપયોગિતા સમજાવી છે. વિચાર જૂનો પણ સચોટ છે: ઉમેરવું સહેલું છે, બાદબાકી કરવી અઘરી છે. મોટા ભાગની કંપનીઓ નવી પ્રોડક્ટ શરૂ કરે છે, પણ જૂની નિષ્ફળ પ્રોડક્ટ બંધ કરવાનું ભૂલી જાય છે. પરિણામે માળખું ભારેખમ બની જાય છે.

આ ઓડિટ એ સફાઈ અભિયાન નથી, એ સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક છે. વર્ષમાં એક વાર શાંતિથી બેસો અને પૂછો: કઈ પ્રક્રિયા હવે કોઈ કામની નથી? કયા રિપોર્ટ કોઈ વાંચતું નથી છતાં દર સોમવારે બને છે? કોડિંગ હોય કે ઘરનો હિસાબ, જટિલતા આપોઆપ વધે છે પણ સરળતા માટે મહેનત કરવી પડે છે. જ્યારે તમે બિનજરૂરી ગાંઠો કાપો છો, ત્યારે અસલી કામ ઝડપથી દોડવા લાગે છે.

અમેરિકાના ન્યૂ જર્સીમાં રહેતા મુકેશભાઈનું ઉદાહરણ લો. વીસ વર્ષથી મોટેલ અને સ્ટોરનો ધંધો કરે છે. ઘરમાં ચાર ક્રેડિટ કાર્ડ, બે દેશના પાંચ બેંક ખાતાં, ત્રણ પેટીએમ જેવા વોલેટ, અને વપરાયા વગરનાં દસ ઓનલાઇન સબસ્ક્રિપ્શન્સ. દર મહિને હિસાબ મેળવવામાં એમનો આખો રવિવાર બગડે. આ વર્ષે એમણે સરળતાનું ઓડિટ કર્યું. ત્રણ બંધ પડેલા ખાતાં રદ કર્યા, ઓટો-પેમેન્ટ વાળા નકામા ચાર્જીસ બંધ કર્યા અને હિસાબ માટે ફક્ત એક જ પદ્ધતિ રાખી. જિંદગી રાતોરાત હળવી થઈ ગઈ.

જે માણસ નકામો ભાર ફેંકતા નથી શીખતો, એ પોતાના જ બનાવેલા ચક્રવ્યૂહમાં શ્વાસ ગૂંગળાવીને મરે છે.