ટેલ ધ ટ્રુથ મન્ડે

શનિવાર-રવિવારની રજાઓ પૂરી થાય એટલે સોમવારે સવારે કોર્પોરેટ જગતમાં નકલી સ્મિતનો મેળો ભરાય છે. ગયેલા અઠવાડિયે કયો પ્રોજેક્ટ ડૂબી ગયો અને કેટલા પૈસાનું નુકસાન થયું, એ વાત પર પાવડર લગાવી દેવામાં આવે છે. કોઈને સાચું બોલવું નથી, કારણ કે સાચું બોલવામાં નોકરી જવાનો ડર હોય છે. પણ સત્ય છુપાવવાથી સડા અટકતા નથી. આ ભ્રમ તોડવા માટે એક સીધો રિવાજ જન્મ્યો છે: અઠવાડિયાના પહેલા જ દિવસે વગર કોઈ શરમ કે બહાનાબાજીએ વાસ્તવિકતાનો સામનો કરવો.

આ વિચાર અમેરિકન ફૂટબોલ કોચ પીટ કેરોલની વ્યવસ્થામાંથી પ્રચલિત થયો. તેમની ટીમ જ્યારે રવિવારે મેચ રમીને આવે, ત્યારે સોમવારે આખી ટીમ વિડિયો ફૂટેજ જોવા બેસતી. ત્યાં કોઈ રાજકારણ નહીં, કોઈ બહાના નહીં અને કોઈ અંગત આક્ષેપ પણ નહીં. રમતમાં શું ઉત્કૃષ્ટ થયું અને ક્યાં ભયાનક ભૂલ થઈ, તેનો કાચ જેવો ચોખ્ખો હિસાબ થતો. આ વિધિને એમણે નામ આપ્યું: 'ટેલ ધ ટ્રુથ મન્ડે'.

આ પદ્ધતિ કોઈ સજા આપવાની સભા નથી. આ એક મનોવૈજ્ઞાનિક સર્જરી છે. ભૂલ થઈ છે તે સ્વીકારવું એ અહંકાર પર પ્રહાર છે, પણ સત્યને સ્વીકાર્યા વગર આગામી જીતની યોજના ઘડી શકાતી નથી. જ્યાં સુધી તમે સ્વીકારો નહીં કે પાછલા અઠવાડિયે તમારો નિર્ણય વાહિયાત હતો, ત્યાં સુધી આવતા અઠવાડિયે તમે એ જ મૂર્ખામીનું પુનરાવર્તન કરશો. મોટા ભાગની સંસ્થાઓ એટલા માટે ખતમ થઈ જાય છે કારણ કે ત્યાં બોસ સામે કોઈ સત્ય બોલવાની હિંમત કરતું નથી.

ધારો કે મુંબઈની એક જાણીતી ગ્રાહક ઉત્પાદન બ્રાન્ડે દિવાળી પહેલા કરોડો રૂપિયા ખર્ચીને નવું શેમ્પૂ લોન્ચ કર્યું. માર્કેટિંગ ટીમે આકાશ-પાતાળ એક કરી દીધા, પણ બજારમાંથી રિપોર્ટ આવ્યો કે માલ દુકાનોમાં ધૂળ ખાય છે. સામાન્ય સંજોગોમાં મેનેજર કહેશે કે તહેવારોની મોસમ ઢીલી હતી કે વિતરકો આળસુ હતા. પરંતુ જો કંપનીમાં આ નિયમ હોય, તો સોમવારે સવારે કોઈ બહાનું નહીં ચાલે. સીધું સ્વીકારવું પડે કે જાહેરાત નકામી હતી અને પેકિંગ ગ્રાહકોને પસંદ ન પડ્યું. જ્યારે તમે સવારના દસ વાગ્યે તમારી નિષ્ફળતા કબૂલી લો છો, ત્યારે બપોર સુધીમાં નવો ઉકેલ શોધાઈ જાય છે.

જે ટીમ અઠવાડિયાની શરૂઆત સત્યથી કરે છે, એને અઠવાડિયાના અંતે બહાના શોધવા પડતા નથી.