સમયબદ્ધ ટાસ્ક સ્પ્રિન્ટ

મોટા કામ જોઈને માણસ થાકી જાય છે. મન બહાના શોધવા લાગે છે. ટેબલ પર ફાઈલોનો પહાડ હોય ત્યારે માણસ કામ શરૂ કરવાને બદલે ચા પીવા નીકળી પડે છે. આ આળસ નથી, મગજનું રક્ષણાત્મક વલણ છે. અનંત સમય સામે દેખાય ત્યારે ધ્યાન વિખેરાઈ જાય છે. આ વ્યાધિનો સીધો ઇલાજ છે સમયબદ્ધ ટાસ્ક સ્પ્રિન્ટ. આધુનિક કાર્યક્ષમતા અને પ્રોડક્ટિવિટીના સાહિત્યમાં આ શબ્દ ખૂબ વપરાય છે, જોકે તે કોઈ એક ચોક્કસ લેખકની અંગત શોધ નથી. મૂળ વિચાર એકદમ સ્પષ્ટ છે: વિશાળ કામને નાના, ચોક્કસ સમયગાળાના ટુકડાઓમાં વહેંચીને દોડવું. શરૂઆતનો સમય નક્કી, અંતનો સમય નક્કી.

આ કોઈ લાંબી મેરેથોન નથી, સો મીટરની ઝડપી દોડ છે. તમે ઘડિયાળ સામે મૂકો છો. આગામી પચીસ કે ત્રીસ મિનિટ સુધી દુનિયામાં બીજું કશું અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી. કોઈ ફોન નહીં, કોઈ ઈમેઇલ નહીં, કોઈ વાતચીત નહીં. માત્ર એક જ નિશ્ચિત કામ. સમય પૂરો થાય એટલે કલમ નીચે. આ ચોકઠામાં મગજને ખબર છે કે ત્રાસ કાયમી નથી, માત્ર અમુક મિનિટોનો જ છે. સમયની પાબંધી માણસની અંદર એક તંદુરસ્ત તાકીદ પેદા કરે છે. જ્યારે અંતિમ રેખા આંખ સામે દેખાય છે, ત્યારે બિનજરૂરી ભટકણ આપોઆપ બંધ થઈ જાય છે.

મુંબઈની લોકલ ટ્રેનમાં ચડતી વખતે આ મનોવિજ્ઞાન રોજ જોવા મળે છે. દાદર કે બોરીવલી સ્ટેશને ટ્રેન પ્લેટફોર્મ પર માત્ર બે કે ત્રણ મિનિટ ઊભી રહે છે. એ બે મિનિટમાં માણસ ફિલસૂફી નથી વિચારતો. કોઈ આળસ નહીં, કોઈ ખચકાટ નહીં. એ ગાળામાં વ્યક્તિનું સમગ્ર અસ્તિત્વ એક જ લક્ષ્ય પર કેન્દ્રિત હોય છે: ગમે તેમ કરીને ડબ્બામાં પગ મૂકવો. સમયની તીવ્ર મર્યાદા માણસની તમામ આંતરિક શક્તિઓને એક બિંદુ પર ખેંચી લાવે છે. આ સ્પ્રિન્ટ છે. અનંત સમય તમને ઢીલા પાડે છે, જ્યારે સીમિત સમય તમારી તાકાત બમણી કરે છે.

દરેક મોટો પ્રોજેક્ટ વાસ્તવમાં નાની સ્પ્રિન્ટ્સનો સરવાળો છે. આખો પહાડ એકસામટો ખસેડવાની જરૂર નથી હોતી, માત્ર એક પથ્થર ઊંચકીને વીસ મિનિટ દોડવાનું હોય છે. જે લોકો ઘડિયાળ બાંધ્યા વગર આખો દિવસ ઓફિસમાં બેસી રહે છે, તેઓ કામ નથી કરતા, માત્ર ખુરશી ઘસે છે.

જે કામ માટે આખો દિવસ ફાળવો છો તે આખો દિવસ ખાઈ જાય છે; જેને અડધો કલાક આપો છો તે પરિણામ આપે છે.