ટ્રાન્સફોર્મેશન ઝોન

જૂનો ધંધો સુકાઈ રહ્યો હોય અને નવો ધંધો હજુ પગભર ન થયો હોય, એ વચ્ચેનો ગાળો એટલે ટ્રાન્સફોર્મેશન ઝોન. આ કોઈ રમત નથી, અસ્તિત્વની લડાઈ છે. મોટાભાગની કંપનીઓ આ ગાળામાં જ ખતમ થઈ જાય છે. મેનેજમેન્ટ વિચારક જેફરી મૂરે પોતાની કિતાબ ‘ઝોન ટુ વિન’માં આ મોડેલ સમજાવ્યું છે. સંસ્થા પાસે નફો આપતો એક ચાલુ બિઝનેસ હોય છે, પણ ભવિષ્ય બદલાઈ રહ્યું હોય ત્યારે તેણે નવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવી પડે. જૂનું છોડવાની હિંમત નથી હોતી અને નવું અપનાવવાની આવડત નથી હોતી.

આ ઝોનની સૌથી મોટી ખાસિયત તણાવ છે. કંપનીના તમામ સંસાધનો, શ્રેષ્ઠ માણસો અને બજેટ તમારે આ પરિવર્તન પાછળ ઝોંકી દેવા પડે છે. ત્યાં સુધી કે ચાલુ નફાકારક કામને પણ થોડો અન્યાય થાય. જો તમે બંને હોડીમાં એકસાથે પગ રાખીને ધીમે-ધીમે ચાલવાનો પ્રયત્ન કરશો, તો વચ્ચેના વમળમાં ડૂબી જશો. અહીં અડધા પડધા નિર્ણયો નથી ચાલતા. કાં તો તમે સફળતાપૂર્વક પાર નીકળો છો, કાં પાયમાલ થાઓ છો.

આપણી સરકારી બેંકોની દશા જુઓ. વરસો સુધી પાસબુકમાં સિક્કા મારતી અને શાખામાં લાંબી લાઈનો લગાવતી પેઢી અચાનક સ્માર્ટફોનના જમાનામાં આવી ગઈ. ખાનગી ફિનટેક કંપનીઓ ત્રણ મિનિટમાં લોન મંજૂર કરવા લાગી. સરકારી બેંકના મેનેજર પાસે ત્યારે બે જ રસ્તા હતા: કાં તો એ જ જૂના ચોપડા પકડી રાખવા અથવા આખા તંત્રને ડિજિટલ બનાવી દેવું. શાખાઓ ઓછી કરવી, કર્મચારીઓને નવી ટેક્નોલોજી શીખવવી અને કાગળિયાં વગર લોન આપવી—આ પરિવર્તનનો ગાળો પીડાદાયક હતો. જે બેંકો આ કટોકટીમાંથી ઝડપથી બહાર નીકળી શકી, તે જ આજે બજારમાં ટકી છે.

જીવનમાં કે કરિયરમાં પણ આવો તબક્કો આવે છે. જૂની ઓળખ ખરી પડી હોય અને નવી ઓળખ હજુ બની ન હોય. માણસ આ વચગાળાની અંધારી ગુફાથી ડરીને પાછો વળી જાય છે. જેઓ ડર્યા વગર સામે કાંઠે પહોંચી જાય છે, ઇતિહાસ માત્ર એમની જ નોંધ લે છે.

રૂપાંતરણ હંમેશા પીડાદાયક હોય છે; જે સંકોચાઈને ઊભા રહે છે તે સડી જાય છે, જે વહી નીકળે છે તે જ બચે છે.