બે સેકન્ડનો નિયમ

ગાડી ચલાવતી વખતે મોટાભાગના લોકો આગળ વાળા વાહનનું અંતર મીટરમાં માપે છે. આ ભૂલ છે. ઝડપ વધે ત્યારે મીટરનું ગણિત ખોટું પડે છે. સાચો માપદંડ અંતર નથી, સમય છે. આગળનું વાહન રસ્તા પરના કોઈ ચોક્કસ થાંભલા કે ઝાડ પાસેથી પસાર થાય, તે પછી તમારી ગાડીને ત્યાં પહોંચતાં ઓછામાં ઓછી પૂરી બે સેકન્ડ લાગવી જોઈએ. આને ટ્રાફિક સુરક્ષામાં 'ટુ-સેકન્ડ રૂલ' કહે છે. આ નિયમ બ્રેકિંગ ડિસ્ટન્સ માટે નથી, માણસના મગજની પ્રતિક્રિયા આપવાની મર્યાદા માટે છે.

આ નિયમ વીસમી સદીના મધ્યભાગમાં પશ્ચિમી ટ્રાફિક સંશોધકો અને ડ્રાઇવિંગ સ્કૂલો દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યો હતો. હેતુ સાદો હતો: અકસ્માત ત્યારે જ થાય છે જ્યારે આંખ જોખમ જુએ, મગજ બ્રેક મારવાનો આદેશ આપે અને પગ પેડલ દબાવે તે વચ્ચેનો સમય ઘટી જાય. માણસનું મગજ કમ્પ્યુટર નથી. સામેની ગાડી અચાનક ઊભી રહે ત્યારે તમને પરિસ્થિતિ સમજવામાં અને બ્રેક પર પગ મૂકવામાં એકાદ સેકન્ડ નીકળી જાય છે. બાકીની એક સેકન્ડ વાહનને સ્થિર કરવા માટે છે.

આ ફક્ત હાઇવે પૂરતી સીમિત વાત નથી, જિંદગીના નિર્ણયો માટે પણ મોટો પાઠ છે. આપણે ઘણીવાર બફર રાખ્યા વગર દોડીએ છીએ. સમયપત્રકમાં બે મીટિંગ વચ્ચે એક મિનિટની પણ જગ્યા નથી છોડતા. બેંક ખાતામાં પગાર આવે તે પહેલાં ખર્ચ તૈયાર હોય છે. જ્યારે તમે વચ્ચે જગ્યા રાખતા નથી, ત્યારે સહેજ આંચકો આવતાં જ મોટો અકસ્માત થાય છે. માર્જિન વગર જીવવું એ આત્મઘાતી જુગાર છે.

અમદાવાદના એસ.જી. હાઇવે પર કે મુંબઈના વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવે પર નજર નાખો. લોકો આગળની કારના બમ્પરને અડીને ગાડી ચલાવે છે, જાણે આગળવાળાને ધક્કો મારીને આગળ નીકળી જવું હોય. જો કોઈ ગાય અચાનક રસ્તા પર આવી જાય, તો પાછળ પાંચ ગાડીઓ એકબીજામાં ઘૂસી જાય છે. આ ટ્રાફિક જામ ખરાબ રસ્તાઓને લીધે નથી થતો, આપણી વચ્ચે થોડી જગ્યા રાખવાની અણઆવડતને લીધે થાય છે.

અંતર રાખવું એ ધીમા પડવાની નિશાની નથી, જીવતા રહેવાની સમજદારી છે. જે ડ્રાઈવર આગળના બમ્પરથી ચોંટીને ચાલે છે, તે વાસ્તવમાં પોતાની નિયતિ આગળવાળાના અણધાર્યા બ્રેકના હાથમાં સોંપી દે છે.

જીવનમાં આગળવાળાથી બે ડગલાં પાછળ રહેવું એ હાર નથી, પણ અકસ્માત વગર મંઝિલે પહોંચવાની લક્ઝરી છે.