અલ્ટીમેટ લાઈફ સ્કિલ

શાળાઓ ગણિત અને ભૂગોળ ગોખાવે છે. કોલેજો ડિગ્રીની પસ્તી વહેંચે છે. પણ આખી જિંદગી જે એક આવડત સૌથી વધુ કામ લાગે છે, તે ક્યાંય અભ્યાસક્રમમાં નથી હોતી. આ ખ્યાલને સેલ્ફ-હેલ્પ અને મેનેજમેન્ટ સાહિત્યમાં 'અલ્ટીમેટ લાઈફ સ્કિલ' કહેવામાં આવે છે. આ શબ્દ કોઈ એક વ્યક્તિએ રાતોરાત નથી ઘડ્યો. પણ આધુનિક વિચારકો તેનો અર્થ બહુ સીધો કરે છે: તમે ખરેખર શું ઇચ્છો છો તે નક્કી કરવાની ક્ષમતા, અને જરૂર પડે ત્યારે આંધળી હોડમાંથી પાછી પાની કરવાની કળા. મોટા ભાગના લોકો આખી જિંદગી એ મેળવવામાં ખર્ચી નાખે છે જે બીજાઓએ નક્કી કર્યું હતું.

આ આવડત ન હોય તો માણસ ભીડનો ગુલામ બની જાય છે. સમાજ જે દિશામાં દોડે, ત્યાં તે પણ હાંફતો હાંફતો દોડવા લાગે છે. મોંઘી ગાડી, મોટું ઘર, મોટો હોદ્દો. પણ જ્યારે એ બધું મળે ત્યારે ખબર પડે કે ભૂખ તો કંઈક સાવ અલગ જ વાતની હતી. ખરી હોશિયારી એમાં નથી કે તમે કેટલી ઝડપથી સીડી ચઢો છો. ખરી સમજદારી એ નક્કી કરવામાં છે કે સીડી સાચી દીવાલ પર ટેકવેલી છે કે નહીં. પોતાના અસલ લક્ષ્યને ઓળખવું અને બાકીના તમાશાને છોડી દેવો, એ જ સૌથી મોટો જીવનકૌશલ્ય છે.

બોલિવૂડની ચમકતી દુનિયા જુઓ. ત્યાં સેંકડો કલાકારો એવા છે જેઓ માત્ર સ્ટાર બનવાની લાલચમાં આખી જિંદગી વેડફી નાખે છે. ધારો કે એક પ્રતિભાશાળી યુવાન થિયેટર છોડીને મુંબઈ આવે છે. તેનો અસલ સંતોષ અભિનયની ઊંડાણમાં હતો. પણ ઈન્ડસ્ટ્રીના પ્રેશરમાં આવીને તે પીઆર એજન્સીઓ, એરપોર્ટ લૂક્સ અને સોશિયલ મીડિયાના ફાલતુ શો-ઓફની રેસમાં ફસાઈ જાય છે. તે હીરો તો ન બની શક્યો, પણ સારો એક્ટર રહેવાનુંય ભૂલી ગયો. જે દિવસે માણસને ખબર પડી જાય કે પોતાનો અસલ રોલ કયો છે, તે દિવસે તે બિનજરૂરી રેસમાંથી આપોઆપ મુક્ત થઈ જાય છે.

આખી દુનિયા તમને સફળતાની વ્યાખ્યાઓ શીખવવા બેઠી છે. જાહેરાતો, સગાંવહાલાં અને ઇન્ટરનેટ સતત કહે છે કે તમારે શું બનવું જોઈએ. પણ જે માણસ પોતાની ઈચ્છાઓ પર બીજાની મહોર મારવાની ના પાડી શકે, તે જ સાચો વિજેતા છે. બધું જ મેળવવાની ઘેલછા મૂર્ખામી છે. શું છોડવું અને ક્યાં રોકાવું, એ નક્કી કરી શકવું એ જ અસલ જીત છે.

દુનિયાની દોડમાં પ્રથમ આવવું એ આવડત નથી; કઈ દોડ તમારી છે જ નહીં તે ઓળખીને બહાર નીકળી જવું, એ જ સાચું જીવનકૌશલ્ય છે.