વાઈઝર મોડેલ

મેડિકલ બિલ જોઈને ક્યારેક ચક્કર આવી જાય છે. દર્દીને સામાન્ય માથાનો દુખાવો હોય અને ડૉક્ટર સીધો એમઆરઆઈ લખી આપે. શરદી-ખાંસીમાં પાંચ હજારના લોહીના રિપોર્ટ કરાવી લેવાય. આ માત્ર સારવાર નથી, તબીબી ઉદ્યોગનો વેડફાટ છે. અમેરિકાની સરકારી સ્વાસ્થ્ય સંસ્થા સેન્ટર્સ ફોર મેડિકેર એન્ડ મેડિકેડ સર્વિસિસે આ રોગ પકડ્યો. તેમણે આના ઉકેલ માટે વાઈઝર મોડેલ રજૂ કર્યું. આ આખું નામ છે: વેસ્ટફુલ એન્ડ ઇનએપ્રોપ્રિએટ સર્વિસ રિડક્શન મોડેલ. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બિનજરૂરી અને નકામા તબીબી ખર્ચા રોકવાની એક સિસ્ટમ.

આ મોડેલ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ક્લિનિકલ રિવ્યુનો ઉપયોગ કરે છે. કોઈ પણ મોંઘી પ્રક્રિયા દર્દી પર થોપતા પહેલાં તપાસ થાય છે કે આ ખરેખર અનિવાર્ય છે કે ખાલી હોસ્પિટલનું કાઉન્ટર ભરવાનો ખેલ? દર્દીનું કલ્યાણ દવાઓનો ઢગલો ખડકવામાં નથી. ક્યારેક ઓછી સારવાર જ સાચી સારવાર હોય છે. આધુનિક હેલ્થકેરમાં સૌથી મોટો પ્રોબ્લેમ એ છે કે જેટલી વધારે પ્રક્રિયા, તેટલો વધારે નફો. આ મોડેલ એ સડેલી વ્યવસ્થાના કાંડા પર બ્રેક મારે છે.

આ વિચાર માત્ર અમેરિકા માટે નથી, ભારતની પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલો માટે વધુ મોટો પાઠ છે. સુરત કે અમદાવાદની કોઈ મોટી મલ્ટિસ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં જાઓ. સામાન્ય કમરના દુખાવાવાળા દર્દીને પણ સીધો ઓપરેશન થિયેટર તરફ ધકેલી દેવાય છે. વીમા પોલિસી હોય એટલે ડૉક્ટર અને એડમિન બંને છૂટો દોર લઈ લે. બે લાખનું કવર હોય તો બિલ સવા બે લાખનું જ બને. વાઈઝર મોડેલ સમજાવે છે કે આધુનિક ડેટા આ ચોરી પકડી શકે છે. અલ્ગોરિધમ તરત બતાવી દે કે કયા કેસમાં કઈ સર્જરી તદ્દન ખોટી રીતે થોપવામાં આવી.

ટેક્નોલોજી માત્ર બિલિંગ માટે નથી, સિસ્ટમની બદમાશી રોકવા માટે પણ છે. બિનજરૂરી તપાસ માત્ર પૈસા નથી બગાડતી, દર્દીના શરીર અને માનસિક શાંતિને પણ કોરી ખાય છે. સાચું વિજ્ઞાન દર્દીને સાજો કરવામાં માને છે, તેને ગ્રાહક બનાવીને લૂંટવામાં નહીં.

જે સારવાર દર્દીના રોગ કરતા હોસ્પિટલના નફાની વધુ ચિંતા કરે, તે ઉપચાર નથી પણ વ્યાપાર છે.