સંતુલિત એથ્લીટ અભિગમ

શરીરને તોડી નાખવું એ ફિટનેસ નથી. મોટાભાગના લોકો કસરતને યુદ્ધ સમજે છે. પરસેવો, થાક અને દર્દ વગર પરિણામ ન મળે તેવી માન્યતા ઘર કરી ગઈ છે. આ ભૂલ છે. 'બેલેન્સ્ડ એથ્લીટ' એટલે કે સંતુલિત એથ્લીટનો વિચાર અહીં સાવ અલગ રસ્તો બતાવે છે. આ કોઈ એક ચોક્કસ લેખકની અંગત શોધ નથી, પણ આધુનિક સ્પોર્ટ્સ સાયન્સમાંથી ઊભરી આવેલો નક્કર અભિગમ છે. આ પદ્ધતિ સ્નાયુઓની તાકાતની સાથે ચેતાતંત્રની શાંતિ અને માનસિક સ્વસ્થતાને સરખું મહત્વ આપે છે. રમત કે કસરત શરીરને ખતમ કરવા માટે નથી, જીવનને ટકાવી રાખવા માટે છે.

આ વિચાર માત્ર જીમ કે ટ્રેક પૂરતો મર્યાદિત નથી. જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં ઉગ્રતા કરતાં સંતુલન લાંબું ટકે છે. અંધાધૂંધ ભાગદોડ અને આત્યંતિક શ્રમ લાંબા ગાળે શરીર અને મગજ બંનેને બાળી નાખે છે. જેને અંગ્રેજીમાં બર્નઆઉટ કહે છે. જ્યારે તમે શરીરના આંતરિક તણાવને અવગણીને માત્ર દેખાડો કરવા દોડો છો, ત્યારે સિસ્ટમ તૂટી પડે છે. સંતુલિત રહેવું એટલે ઢીલા પડવું નહીં. તેનો સાદો અર્થ એટલો જ છે કે તમારે રિકવરી, ઊંઘ અને મગજની સ્થિરતાને પણ કસરત જેટલું જ વજન આપવું પડે.

આપણા મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયાના જગતને જુઓ. આખો દિવસ ટીવી સ્ક્રીન પર એન્કરોની બૂમાબૂમ ચાલે છે. વૉટ્સએપ યુનિવર્સિટીમાં રાષ્ટ્રવાદ અને ધર્મના નામે ૨૪ કલાક એક કૃત્રિમ ઉન્માદ ઊભો કરવામાં આવે છે. લોકો મોબાઈલ ખોલીને સતત આક્રોશમાં જીવે છે. આ માનસિક ઓવરટ્રેઇનિંગ છે. કાયમ ઉત્તેજનાની ચરમસીમા પર જીવતો માણસ અંદરથી પોકળ થઈ જાય છે. તે સંતુલિત વિચારક નથી રહી શકતો, માત્ર અવાજ કરતો પૂતળો બની જાય છે. જે માણસ સોશિયલ મીડિયા પર ઊર્જા બચાવતા શીખતો નથી, તે વાસ્તવિક જિંદગીમાં સાચો નિર્ણય લઈ શકતો નથી.

તીવ્રતા આકર્ષક લાગે છે, પણ પરિણામ સાતત્ય આપે છે. દોડવીર એ નથી જે પહેલા સો મીટરમાં હાંફી જાય. અસલી ખેલાડી એ છે જે પોતાની શ્વાસની લય ઓળખે છે. જ્યારે સ્નાયુ, મન અને ચેતાતંત્ર એકબીજાના વિરોધમાં લડવાને બદલે સંવાદમાં આવે છે, ત્યારે સાચી તાકાત જન્મે છે. જીવન જંગ નથી કે રોજ મરી જવું પડે. થોડું ઊંડા શ્વાસ લેવાનું શીખો.

જે શરીર રોજ તૂટવા માટે વપરાય છે તે વહેલું નકામું થાય છે; ટકાઉ બનવું હોય તો શાંત રહેતાં શીખો.