ટેબલ રૂલ

કોઈ ચોપડીમાં આ નિયમ લખાયો નથી. કોઈ મોટા અર્થશાસ્ત્રીએ એના પર શોધનિબંધ લખ્યો નથી. છતાં વ્યવહારુ દુનિયામાં આ સિદ્ધાંત સદીઓથી ચાલે છે. ટેબલ રૂલ એટલે એક સીધી શરત: જો કોઈ બાબત પર નિર્ણય લેવો હોય, તો તે વાત ટેબલ પર આવવી જોઈએ. ટેબલની બહાર, કોરિડોરમાં, વ્હોટ્સએપ ગ્રૂપમાં કે કાનમાં ફૂંકાયેલી વાતોને કોઈ સત્તાવાર વજન મળવું ન જોઈએ. જે ટેબલ પર નથી, તે અસ્તિત્વમાં જ નથી.

આ વિચાર ક્યાંથી આવ્યો તેનો ચોક્કસ ઈતિહાસ મળતો નથી. બોર્ડરૂમ મીટિંગ્સ અને રમતગમતના ટેબલ પરથી આ શબ્દ વ્યવહારમાં વણાઈ ગયો છે. સંસ્થાઓ જ્યારે મોટી થાય ત્યારે ખરી સત્તા મીટિંગના ટેબલ પરથી ખસીને બાજુના ખૂણાઓમાં જતી રહે છે. લોકો નિર્ણયો લેવાયા પછી પીઠ પાછળ ગણગણાટ કરે છે. ટેબલ રૂલ આ બદી પર તાળું મારે છે. ચર્ચા કરવી હોય તો સામસામે બેસીને કરો, નહીંતર ચૂપ રહો.

આ નિયમનું મહત્ત્વ પારદર્શિતા જાળવવામાં છે. મોટા ભાગની ટીમો કામના ભારથી નથી તૂટતી, અંદરોઅંદરની રાજરમતથી તૂટે છે. જ્યારે કોઈ નિર્ણય પર બધાની સહી લેવાય પણ અમલ વખતે ખૂણામાં ઊભા રહીને અવરોધો ઊભા કરાય, ત્યારે સંસ્થાનો વેગ મરી જાય છે. ટેબલ રૂલ એવી સંસ્કૃતિ ઊભી કરે છે જ્યાં અસહમતી પણ ટેબલની સપાટી પર જાહેરમાં વ્યક્ત થવી જોઈએ.

સુરતની કોઈ જૂની કાપડની પેઢીનો વિચાર કરો. કાકા, ભત્રીજા અને મુનિમજી બધા ગાદી પર બેસે છે. નવો માલ ક્યાંથી લેવો એ વાત ગાદીના લાકડાના ટેબલ પર જ નક્કી થાય. જો ભત્રીજો બહાર જઈને દલાલ સાથે અલગ સોદો પાકો કરે અને મુનિમજી ચોપડે ન ચડાવે, તો પેઢીમાં તિરાડ પડે. જૂના વેપારીઓ કહેતા કે જે વાત ચોપડા અને ટેબલ પર નથી, તેનો હિસાબ ન થાય. બધો કારભાર ખુલ્લા ટેબલ પર જ નીપટે તો જ સંબંધ અને ધંધો બંને સચવાય.

ટેબલની નીચે થતા સોદા અને ટેબલ પાછળ થતી વાતો બંને છેવટે નુકસાન જ લાવે છે.