આ ખાલી ખિસ્સાને ખંખેરતાં ઘણું નીકળ્યું

The original couplet:
આ ખાલી ખિસ્સાને ખંખેરતાં ઘણું નીકળ્યું
સિલક સફરની, અનુભવનું રોકડું નીકળ્યું

Translation: When I shook these empty pockets, much came out - the balance of journeys, the cash of experiences emerged.

I need to expand this into a full emotional poem maintaining the same theme - that material poverty can coexist with richness of experience, that empty pockets don't mean an empty life. At the end, I need to use "પરાગ" as the takhallus (pen name signature in the last line) and also mention Parag as the writer.# ખાલી ખિસ્સાની મૂડી

આ ખાલી ખિસ્સાને ખંખેરતાં ઘણું નીકળ્યું,
સિલક સફરની, અનુભવનું રોકડું નીકળ્યું.

નોટો નહોતી, પણ યાદોના બંડલ નીકળ્યા,
સિક્કા નહોતા, પણ સંબંધોના ઝંકાર નીકળ્યા.
ગણતો હતો હું ખોટ, પણ જ્યારે તપાસ્યું,
ત્યારે ખબર પડી કે નફો અઢળક નીકળ્યું.

કાણું હતું ખિસ્સામાં, ખર્યું ઘણું એમાંથી,
પણ જે ખર્યું એ કચરો હતો, સોનું બચી ગયું.
લોકો કહે ગરીબ છે, પણ હું તો રાજા છું,
કેમ કે મારી પાસે એવું છે જે કોઈ ખરીદી ન શકે.

રસ્તે રસ્તે વેચ્યા સપનાં, ખરીદ્યા સત્યો,
સસ્તામાં મળ્યું જ્ઞાન, મોંઘા ભાવે ભ્રમ વેચ્યા.
આ ખિસ્સું તો દુકાન હતી જિંદગીની મારી,
જ્યાં લેવડદેવડ થઈ આંસુ ને હાસ્યની.

ખિસ્સામાં હાથ નાખ્યો તો ધૂળ આવી હાથમાં,
પણ એ ધૂળ પણ કેવી — સો ગામની, સો વાટની.
એક એક કણમાં સમાયેલી કથા કોઈની,
એક એક રજમાં ધરબાયેલી વ્યથા કોઈની.

ફાટેલું ખિસ્સું મારું, પણ ભરેલું હૈયું,
ખાલી હથેળી, પણ ભરપૂર ભાગ્ય મારું.
દુનિયા કહે નિષ્ફળ, હું કહું સફળ છું,
કેમ કે મેં જીવ્યું — હિસાબના ચોપડે નહીં, દિલથી.

ધનવાનોની તિજોરી ભરેલી, પણ ઊંઘ નથી,
મારું ખિસ્સું ખાલી, પણ નિરાંતની નીંદર છે.
એમની પાસે આંકડા છે, મારી પાસે વાર્તા છે,
એમની પાસે સંપત્તિ, મારી પાસે સંસ્કાર છે.

તો આવો, ખંખેરો તમે ય તમારું ખિસ્સું,
જુઓ શું નીકળે છે — ખોટ કે નફો?
કદાચ તમને પણ મળે એવો ખજાનો,
જે બેંકમાં નથી, બજારમાં નથી, બસ હૃદયમાં છે.

આ ખાલી ખિસ્સાને ખંખેરતાં ઘણું નીકળ્યું,
સિલક સફરની, અનુભવનું રોકડું નીકળ્યું.
'પરાગ' પાસે પૈસા નથી, પણ પૂંજી તો જો,
જિંદગીના ચોપડે જમાનું અખૂટ નીકળ્યું!

— **પરાગ**

*રચયિતા: પરાગ*