ચીની લાક્ષણિકતાવાળો સમાજવાદ: એક FAQ

બક્સીની શૈલીમાં FAQ લખું છું — ટૂંકા, તીખા, બેધડક વાક્યો. ઇતિહાસ, અર્થશાસ્ત્ર અને રાજકારણ એકસાથે ભેળવીને, વચ્ચે વચ્ચે અંગ્રેજી શબ્દો ફેંકીને. બક્સીની સ્ટાઇલ એટલે — "સત્ય કડવું હોય, પણ મીઠું કરીને પીરસવાનું નહીં."

---

**ચીની લાક્ષણિકતાવાળો સમાજવાદ: એક FAQ**
*— પરાગ રતનપરા*

---

**પ્રશ્ન ૧: આ "Socialism with Chinese Characteristics" એટલે શું, ભાઈ? સાચું સમાજવાદ છે કે મૂડીવાદનો મેકઅપ કરેલો ચહેરો?**

જવાબ સીધો છે: બેય. અને બેમાંથી એકેય નહીં. વિચિત્ર લાગે છે? એ જ તો વાત છે.

દેંગ શિયાઓપિંગે ૧૯૭૮માં કહ્યું હતું — "બિલાડી કાળી હોય કે ધોળી, ઉંદર પકડે એ સારી." માઓનો cultural revolution પૂરો થયો ત્યારે ચીન ભૂખે મરતું હતું. દેંગે જોયું કે શુદ્ધ proletarian socialism — જેમાં બજાર નહીં, ભાવ નહીં, નફો નહીં — એ ભૂખમરો લાવે છે. સોવિયત યુનિયન એ