← મુખપૃષ્ઠ · સમાજ અને વ્યંગ

એ…હેહેય… સાહેબ કૂદ્યા ધબાક્ દુનિયામાં

૨૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬વ્યંગ

હવે ર.પા.ની બીજી શૈલીમાં લખું — 'એ…હેહેય…ઝાડ કૂદ્યું ડબાક્ મારામાં' કે 'રેતીને છંછેડનાર મૂરખનું ગીત' જેવી — જ્યાં તળપદી ભાષા, ધ્વનિસભર શબ્દો, અને અચાનક ઘટતી ઘટના દ્વારા વાત ઉઘડે.

---

**એ…હેહેય… સાહેબ કૂદ્યા ધબાક્ દુનિયામાં**

એ…હેહેય…હેહેય સાહેબ કૂદ્યા ધબાક્ દુનિયામાં
(ડરના માર્યા અમે તો અમારા કોઈ સાવ સલામત ખૂણે વળગી પડ્યા)
ઊડ્યાં પીળાંધમ્મક વાળનાં ઝૂલતાં ઝૂમખાં ફર્રર્રર્રર્ર
હું ખમ્મા, જાઉં ઠેલાતો, જાઉં ફેલાતો ક્યાંક સમાચારોમાં

એ…હેહેય…હેહેય સાહેબ કૂદ્યા ધબાક્ દુનિયામાં

ટ્વિટરના ખાબોચિયાને મેં આંગળીઓના અંગૂઠાભેર કહ્યું કે, એ ય સાહેબ, તું ખૂલ
આજ છે અલ્યા, ચૂંટણીપાંચમ, ઊઠ, બેઠો થા, દોડ, કૂદી જા, હાંફ, તૂટી જા, ઝૂલ;
ઝૂલ, ને છાંટા નાખ, થોડા આ ચીનને, થોડા મેક્સિકોને, થોડા ક્યાંક અને થોડાક દુનિયામાં

એ…હેહેય…હેહેય સાહેબ કૂદ્યા ધબાક્ દુનિયામાં

દીવાલ ઊંચી ચણજો, અડજો, પ્રસરજો, દડજો હાથમાં, ભીડજો બાથમાં, જોતાંવેંત,
કાયદાનું ઝીણું તરણું એની પ્હેલવારુકી ટોચથી ધાવે જૂઠનું સકળ હેત;
સત્તા, તને પૂછતાં ભૂલી જાઉં એ પ્હેલા બોલ, વ્યાપ્યો છે તું કે તારો છાક દુનિયામાં
એ…હેહેય…હેહેય સાહેબ કૂદ્યા ધબાક્ દુનિયામાં

— (રમેશ પારેખના 'એ…હેહેય…ઝાડ કૂદ્યું ડબાક્ મારામાં'ના મિજાજમાં, વિવેક દ્વારા)

---

અથવા 'રેતીને છંછેડનાર મૂરખનું ગીત' જેવા ઢાળમાં એક બીજું —

---

**સત્તાને છંછેડનાર મૂરખનું ગીત**

મને ચૂંટણીમાં હાથ ઊંચકતો જોઈને જનતા હસતી એ જોઈને હું હસતો.

ત્યારે શું એવું એ જાણતી કે આમ કોઈ વચનોને ઉઘાડવાં વ્યર્થ છે?
અથવા તો સાચના પાણીથી સાવ ભિન્ન જૂઠને પોતાનો અર્થ છે?
અર્થો બદલાવવાની જીવલેણ ખાઈમાં હું ધસતો એ જોઈને જનતા હસતી.

તેં એવા કાચીંડાની સાંભળી છે વારતા જે રંગ બદલે તો જ જીવતો?
તેમ છતાં મારાથી કોઈ ટ્વીટ ન કરવાનું સંયમ કઈ રીતે થાતું?
દરેક પ્રશ્નને અંગૂઠાના ભાવથી હું કચડતો એ જોઈને જનતા હસતી.

ત્યારે તું જાણતી કે સત્તાને સ્હેજે છંછેડીએ તો કેવી એ ડંખતી?
ગનીચાચાના શેરમાં છે એવું… (હોય પાસે છતાં જનતા મને ઝંખતી).
રાજમાં પ્રજાનાં આંસુની જેમ હું વરસતો એ જોઈને જનતા હસતી

સ્હેજહાજ એટલો જ સાંભરે છે લોકોને હવે પેલો મારો અતીત,
સત્તામાં સત્તા છંછેડનાર મૂરખનું લોકો જ લખતાં'તાં ગીત,
સત્તાએ ગોઠવેલ ફાંસામાં મારી આંગળીઓ ફસતી એ જોઈને જનતા હસતી

મને ચૂંટણીમાં હાથ ઊંચકતો જોઈને જનતા હસતી એ જોઈને હું હસતો.

— (રમેશ પારેખના 'રેતીને છંછેડનાર મૂરખનું ગીત'ના મિજાજમાં, વિવેક દ્વારા)

---

બેમાંથી પહેલી રચનામાં ર.પા.નું ધ્વનિવૈભવ અને અચાનક આવતી ઘટના છે ("ધબાક્ દુનિયામાં"), જ્યાં દુનિયા સાહેબના કૂદવાથી હચમચી જાય છે. બીજી રચનામાં એમની તિર્યક દૃષ્ટિ છે — જ્યાં સત્તાધારી પોતે જ પોતાનો મૂરખ હોવાનો અહેસાસ કર્યા વગર હસ્યે જાય છે, ને જનતા બીજી બાજુથી હસે છે — બે અલગ અર્થના હાસ્ય.

કઈ વધારે ગમી?

વ્યંગપ્રકૃતિલેખનરાજકારણ
← પહેલો લેખસાહેબ સાહેબ સાહેબઆગલો લેખ →રાજેન્દ્ર શુક્લની શૈલી તપાસી લઉં — એમની ગઝલનો મિજાજ, શબ્દભંડોળ અને દાર્શનિક ઊંડાણ.