Gujarati: "મકાનનો મેળો: એક દલાલની વ્યથા

# Property ka Puppet: Ek Broker ni Kahani
# પ્રોપર્ટી કા પપેટ: એક બ્રોકરની કહાની

**લેખક: પરાગ રતનપરા**

---

આજે હું તમને એક એવા માણસની વાર્તા કહેવા જા રહ્યો છું જેનું નામ છે વિનોદ પટેલ. એક રીઅલ એસ્ટેટ બ્રોકર. આ એવો માણસ છે જે સવારે ઉઠે ત્યારે તેના મગજમાં ફક્ત એક જ વિચાર હોય છે - "આજે કોને pattu બનાવવો?"

વિનોદભાઈ દર સવારે પોતાના ચશ્મા પર કપડું ફેરવતા, દર્પણમાં જોતા અને પોતાને કહેતા, "બેટા, આજે તો minimum પાંચ લાખની કમિશન લાવવી જ પડશે. EMI દેવાની છે."

હવે તમે વિચારતા હશો કે આ તો સામાન્ય વાત છે. દરેક વેપારી આવું જ વિચારે છે. પણ ખરેખર તો આ એક પ્રકારની mental gymnastics છે. સવારના પહોરમાં જ શરૂ થતી આ માનસિક કસરત રાત્રે બારના ટકોરે પણ ચાલતી રહે છે.

વિનોદભાઈનો એક દિવસ કેવો હોય છે? ચાલો, જોઈએ.

"સાહેબ, આ મકાન તો એકદમ *premium location* માં છે. હવા એવી આવે કે અમેરિકાની AC નો પણ શરમ આવે! અને બાજુમાં જ મોલ બનવાનો છે, બે જ વર્ષમાં તમારી પ્રોપર્ટીની કિંમત *double* થઈ જશે!"

આ શબ્દો બોલતી વખતે વિનોદભાઈના મગજમાં ચાલતું હોય છે: "અરે ભગવાન, આ તો એકદમ સામાન્ય જગ્યા છે, બાજુમાં ગટરનું પાણી ભરાય છે, અને મોલ બનવાનો છે એવી વાત તો છેલ્લા દસ વર્ષથી ચાલે છે."

પણ શું કરે? કમિશન વગર ઘર કેવી રીતે ચાલે? "थोड़ा झूठ, थोड़ा सच" - આ છે બ્રોકરનો મંત્ર. દિવસે દિવસે આ મંત્ર જપવામાં વિનોદભાઈનું સત્ય અને અસત્યની વચ્ચેની રેખા ધીરે ધીરે ભૂંસાતી ગઈ.

"આ ફ્લેટમાં તો સવારે સૂરજનો પહેલો કિરણ આવે છે. પૂર્વ દિશામાં છે, *vastu perfect*," વિનોદભાઈ બોલે છે ત્યારે તેના મગજમાં ચાલતું હોય છે: "અરે, આ તો ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશા છે, સૂરજનો પ્રકાશ તો માંડ બપોરે બે વાગ્યે આવે છે."

આમ, દિવસભર *client* ને પટાવતાં પટાવતાં વિનોદભાઈના મગજમાં એક પ્રકારની *split personality* વિકસે છે. એક તરફ તેમનો આત્મા ટીખળ કરે છે, "તું તો એકદમ *fake news* ફેલાવે છે," અને બીજી તરફ પોતાની જાતને સમજાવે છે, "આમાં ખોટું શું છે? બધા જ બ્રોકર આમ કરે છે."

સાંજે થાકેલા વિનોદભાઈ ઘરે આવે ત્યારે પત્નીના પૂછવા પર, "આજે કેટલા *deal* થયા?" એમની આંખો દીવાલ પર ટંગાયેલા EMI કેલેન્ડર તરફ જાય છે.

"કોઈ નહીં," વિનોદભાઈ નિરાશ અવાજે કહે છે.

"કેમ? તમે તો કહેતા હતા કે પેલા મિસ્ટર શર્મા *almost ready* હતા," પત્ની પૂછે છે.

"હતા, પણ એમને ખબર પડી ગઈ કે બાજુની બિલ્ડિંગમાં *sewage* પ્રોબ્લેમ છે."

"તો શું? આપણે જે બિલ્ડિંગમાં ફ્લેટ વેચવાનો છે તેમાં તો નથી ને?"

વિનોદભાઈ હતાશ થઈને જવાબ આપે છે, "વાત તો સાચી છે, પણ *wind direction* ની વાત કરતાં હતા ને, એટલે એમને ડર લાગ્યો..."

પત્ની નિસાસો નાખે છે.

વિનોદભાઈ બીઅર ની કેન ખોલે છે. આ *liquid courage* પીને તેઓ પોતાના મગજને શાંત કરે છે. અત્યારે એમના મગજની અંદર એક જુગલબંધી ચાલી રહી છે.

"તું તો *bluff master* બની ગયો છે."

"અરે, હું તો માત્ર રીઅલિટીને થોડી *colorful* બનાવું છું."

"તું તો લોકોના સપનાઓનો વેપાર કરે છે."

"હું એમને સપના નથી વેચતો, હું એમને ઘર વેચું છું."

"જૂઠ્ઠાણાં!"

આ આંતરિક સંઘર્ષ અને દ્વંદ્વયુદ્ધ વિનોદભાઈના અસ્તિત્વનો એક ભાગ બની ગયા છે.

એક દિવસ, વિનોદભાઈ એક વૃદ્ધ દંપતીને ફ્લેટ બતાવી રહ્યા હતા. દંપતી તેમની સમક્ષ જીવનભરની બચત રોકવા તૈયાર હતા.

"બેટા, અમે તો નિવૃત્ત થયા. આખી જિંદગી ઓફિસમાં કામ કર્યું. હવે બાકીના દિવસો શાંતિથી પસાર કરવા માંગીએ છીએ. શું આ જગ્યા સારી છે?" વૃદ્ધ સજ્જને પૂછ્યું.

વિનોદભાઈની આંખો સામે તેમના પિતાજી તરવરી આવ્યા, જેઓ આવા જ એક બ્રોકરના *fraud* નો શિકાર બન્યા હતા. આ ક્ષણે વિનોદભાઈના મનમાં કંઈક તૂટ્યું. સત્ય અને અસત્યની વચ્ચેની દીવાલ ભાંગી પડી.

"કાકા, આ જગ્યા તમારા માટે યોગ્ય નથી," વિનોદભાઈએ સાચું કહી દીધું. "અહીં રાત્રે બહુ અવાજ આવે છે, હોસ્પિટલથી દૂર છે, અને બાજુમાં પબ ખૂલવાની છે. તમારા માટે હું *peace* વાળી જગ્યા શોધીશ."

કાકા-કાકીની આંખોમાં આભારની લાગણી ઉભરાઈ આવી.

આ ઘટના પછી વિનોદભાઈને સમજાયું કે "દિલ કા દલાલ" બનીને જીવવું કેટલું મુશ્કેલ છે. ચાહે તમે રીઅલ એસ્ટેટ બ્રોકર હો, સ્ટોક બ્રોકર હો, મેટ્રિમોનિયલ એજન્ટ હો કે પછી રાજકીય દલાલ – ઈમાનદારી અને જીવવાના સંઘર્ષ વચ્ચે *perfect balance* શોધવો એક કળા છે.

પણ શું આ *perfect balance* શક્ય છે? એ સવાલ તો આજે પણ વિનોદભાઈના મગજમાં ગૂંજે છે, જ્યારે તેઓ તેમના *office* ની બહાર એક નવું બોર્ડ લગાવે છે:

"વિનોદ પટેલ: આપના સપનાના ઘરના *honest dealer*."

*Honest dealer* - આ શબ્દોમાં કેટલી વિડંબના છુપાયેલી છે, એ તો માત્ર વિનોદભાઈ જાણે છે!

---

**લેખક: પરાગ રતનપરા**

*જો તમને આ લેખ ગમ્યો હોય તો કૃપા કરીને શેર કરશો, અન્યથા ખુલ્લેઆમ ટીકા કરવા આમંત્રણ છે.*