Silicon Valley na Raja log, ASML ni Moj-Masti" / "સિલિકોન વેલીના રાજા લોકો, ASML ની મોજ-મસ્તી

# "Silicon Valley na Raja log, ASML ni Moj-Masti" / "સિલિકોન વેલીના રાજા લોકો, ASML ની મોજ-મસ્તી"

આપણે બધા મોબાઈલ, કમ્પ્યુટર અને હવે તો AI નો સુપરસ્ટાર ચેટજીપીટી વાપરીએ છીએ, પણ "બેકસ્ટેજ હીરો" કોણ છે તેની કોઈને ખબર છે? ના? તો આજે હું તમને એક એવી કંપની વિશે વાત કરવાનો છું જે તમારા ફોનમાં ચિપ્સ (નાસ્તાની નહીં, ટેકનોલોજીની) બનાવવામાં મદદ કરે છે. જેમ બિરયાની વગર પાર્ટી અધૂરી, તેમ ASML વગર ડિજિટલ દુનિયા flat-flat જેવી!

## "શું યાર, આ ASML એટલે exactly શું છે?"

સમજો કે ASML એક એવી ફેક્ટરી છે જે દુનિયાની 90% ટેકનોલોજી માટે જરૂરી મશીન બનાવે છે. હા, તમારો iPhone હોય કે Samsung, સબકે પીછે ASML કા હાથ હૈ! બિલકુલ Philips નામની કંપનીની એક છોટી-સી શાખા તરીકે શરૂ થયેલી આ કંપની આજે ટેક દુનિયાની "મોનોપોલી" ગેમની રાજા બની ગઈ છે.

ચિંતન કરો મિત્રો, આપણે ટિકટોક પર રીલ્સ બનાવવામાં busy છીએ, અને આ ડચ (નીદરલેન્ડના) લોકો આખી દુનિયાની ટેકનોલોજી પર "કબજો" જમાવી બેઠા છે! વાહ ક્યા scene હૈ!

## "કેટલી costly છે આ મશીન? રડવું આવશે યાર!"

આપણે ત્યાં તો ૧૫ હજારનો iPhone લઈને પાંચ વર્ષ સુધી "latest technology" નો દાવો કરીએ છીએ. પણ ASML ની એક મશીનની કિંમત સાંભળીને તમારા પગ ધરતી પર નહીં રહેશે - ૧૫૦-૨૦૦ મિલિયન ડોલર! હા, એકદમ સાચું, ૧૨૦૦-૧૫૦૦ કરોડ રૂપિયા! એક મશીન માં તમારું આખું ગામ વસી જાય!

આપણે તો મોબાઈલ ખરીદતા EMI ગણીએ છીએ, અને આ લોકો એવું મશીન બનાવે છે જેની કિંમત એક નાના દેશના બજેટ જેટલી હોય! અને મજાની વાત એ છે કે આ મશીન બનાવવા માટે ૪૦થી વધુ શિપિંગ કન્ટેનર્સ જોઈએ છે. આપણે તો ફ્લિપકાર્ટ પરથી છોટી-મોટી ચીજો order કરીએ અને delivery boy ના આવે તો irritate થઈએ, કલ્પના કરો ૪૦ કન્ટેનર્સ coordinate કરવાનું કેટલું મુશ્કેલ હશે!

## "ASML ના ત્રણ એવા facts જે તમને shock કરી દેશે"

### 1. "સૂરજ થી પણ વધુ ગરમ technology"
ASML ની EUV મશીન માં વપરાતા લેઝર એટલા પાવરફુલ છે કે તે સૂરજની સપાટી કરતાં પણ વધુ ગરમી પેદા કરે છે! જ્યારે આપણે ગરમીમાં AC બંધ પડે તો परेशान થઈ જઈએ છીએ, ત્યારે આ લોકો સૂરજ જેવી ગરમી સાથે કામ કરે છે. અને તમે કહો છો તમારી job stress વાળી છે!

### 2. "એક લાખથી વધુ પાર્ટ્સ, એક મશીનમાં!"
તમારા iPhone માં ઘણા પાર્ટ્સ છે, પણ ASML ની એક મશીનમાં ૧,૦૦,૦૦૦થી વધુ પાર્ટ્સ હોય છે. કલ્પના કરો, ૧ લાખ પાર્ટ્સ! આપણે તો IKEA ની ૨૦ પાર્ટ્સની chair બનાવવામાં પરસેવો છૂટી જાય છે, તો આ લોકો કેવી રીતે manage કરતા હશે?

### 3. "નેનોમીટર ની દુનિયા, hair થી ૫૦,૦૦૦ ગણું patlu!"
ASML ની લેટેસ્ટ મશીન ૩ નેનોમીટર ચિપ્સ બનાવી શકે છે - જે એક વાળની જાડાઈથી ૫૦,૦૦૦ ગણું patlu છે! જ્યારે આપણે મચ્છરને મારવા માટે નિશાન ચૂકી જઈએ છીએ, ત્યારે આ લોકો આટલી નાની વસ્તુઓ પર precision થી કામ કરે છે. યાર, આપડા ડોક્ટરોની handwriting પણ આટલી precise નથી હોતી!

## "Success કી secret recipe, ASML style"

આ કંપનીની સફળતાનું રહસ્ય કંઈક આવું છે:

### 1. "એકદમ focus, બિલકુલ distraction નહીં"
ASML એ ફક્ત એક જ કામ કરવાનું નક્કી કર્યું - અણુથી પણ નાના સ્તરે કામ કરતા lithography મશીન બનાવવા. જ્યારે આપણે એક સાથે Netflix જોતા, WhatsApp પર chat કરતા અને ઓનલાઈન શોપિંગ કરીએ છીએ ત્યારે આ લોકો ફક્ત એક જ કામ પર ધ્યાન આપે છે. શું યાર, આપણે પણ શીખવા જેવું છે!

### 2. "ડાયરેક્ટ બોલો યાર, sugar coating કરશો નહીં"
ASML માં કોઈ પણ કોઈને પણ ટોકી શકે છે - પછી ભલે CEO હોય કે ચાવાળો. એમની ઓફિસમાં "સાહેબ આવ્યા છે, ચા લાવો" જેવું કલ્ચર નથી. ડાયરેક્ટ feedback, ડાયરેક્ટ criticism, અને પછી ડાયરેક્ટ સુધારો. આપણા ઓફિસમાં તો "સર, તમારો આઇડિયા બહુ જ સરસ છે, પણ..." જેવા dialogue ચાલે છે!

### 3. "Dost ho to ASML jaise"
આ કંપનીએ સપ્લાયર્સ અને ગ્રાહકો સાથે એવા strong relations બનાવ્યા કે સબ એક team જેવા લાગે. જેમ ગુજરાતી લગ્નમાં સગા-સંબંધીઓનું network હોય તેમ ASML એ ટેકનોલોજી ની દુનિયામાં relationships બનાવ્યા. બસ, આપણે તો ફેસબુક પર 500 friends હોવા છતાં એકલા જ ફરીએ છીએ!

### 4. "દુનિયા કી tension, ASML કા mission"
જ્યારે અમેરિકા-ચીન trade war ની tension ચાલે છે, ત્યારે ASML એકદમ cool રહીને પોતાનું કામ કરે છે. તમે જાણો છો, જેમ આપણે ઘરની પંચાયતમાં involve નથી થતા તેમ! ભલે દુનિયામાં કેટલીય tensions હોય, પણ ASML ની focus તો ટેકનોલોજી પર જ રહે છે.

## "મોરલ ઓફ ધ સ્ટોરી"

તો દોસ્તો, આ ASML ની સફળતા પરથી આપણે શું શીખવાનું છે? એકદમ simple વાત: એક જ કામ કરો, પણ dil સે કરો. જેમ ગુજરાતીઓ ફરસાણ બનાવવામાં expert છે, તેમ ASML lithography machines બનાવવામાં!

જ્યારે આપણે હજારો કામ એક સાથે કરવા માંગીએ છીએ, "multitasking" ના નામે, ત્યારે આ ASML વાલા એક જ કામ પર focus કરીને દુનિયા જીતી ગયા! અને હા, જ્યારે આપણે "next quarter" ના targets પૂરા કરવા માટે ચિંતિત હોઈએ છીએ, ત્યારે આ કંપની આગળના 10 વર્ષનું planning કરી રહી હોય છે.

જીવનમાં પણ આપણે આવું જ focus રાખવું જોઈએ. "રોટલી-શાક-પૌંઆ" બધું એક સાથે બનાવવાનો પ્રયત્ન કરીએ તો બધું બગડે, પણ એક પછી એક focus સાથે બનાવીએ તો સ્વાદિષ્ટ ભોજન મળે!

## "આખરી વાત, દિલ સે"

આ રહી ASML ની success story, જેમાં innovation, team-work અને long-term vision નો અદભુત સંગમ છે. હું તો કહું છું કે આપણા દેશના startup વાળાઓએ આ ડચ કંપની પાસેથી થોડું શીખવું જોઈએ. ફુલ focus, એકદમ જબરદસ્ત execution!

---

*લેખક: પરાગ રતનપરા*

*જો આ લેખ ગમ્યો હોય તો share કરો, ના ગમ્યો હોય તો criticism થી ના ડરો, સીધેસીધું કહી દો! આખરે આપણે તો ASML વાલાઓ જેવા direct feedback માં માનીએ છીએ, હોં કે!*