પાછલા ખિસ્સાના ત્રણ મુદ્દા

અચાનક સંકટ આવે ત્યારે વિચારવાનો સમય નથી હોતો. અજાણી ભીડ વચ્ચે કે કટોકટીની ઘડીમાં માણસ ગભરાઈને બોલતી બંધ કરી દે છે. આ સ્થિતિમાંથી બચવા માટે કોમ્યુનિકેશન નિષ્ણાતો એક સાદી યુક્તિ વાપરે છે. તમારા પાછલા ખિસ્સામાં હંમેશા ત્રણ મુદ્દા તૈયાર હોવા જોઈએ. આ કોઈ સત્તાવાર પુસ્તકમાંથી આવેલો નિયમ નથી. પણ વ્યાવસાયિક જગતમાં વાતચીત અને નેટવર્કિંગ માટે આ એક બહુ જાણીતો વ્યવહારુ ખ્યાલ છે.

વિચાર સાવ સરળ છે. કોઈપણ અનપેક્ષિત પરિસ્થિતિ માટે ત્રણ સ્પષ્ટ, નક્કર વાતો મનમાં અગાઉથી ગોઠવી રાખો. જેમ જરૂર પડે ત્યારે પાછલા ખિસ્સામાંથી પર્સ કાઢો છો, તેમ જ સમય આવ્યે આ ત્રણ બાબતો સામે મૂકી દેવાની હોય છે. આ કોઈ ગોખેલું ભાષણ નથી. આ માનસિક તૈયારી છે, જેથી અણીના સમયે બુદ્ધિ બહેર મારી ન જાય. લિફ્ટમાં સીઈઓ મળી જાય કે પ્રેસ સામે જવાબ આપવાનો હોય, તમારો પાયો ડગવો ન જોઈએ.

જ્યારે વાત નુકસાન ઘટાડવાની હોય ત્યારે આ મોડેલ ચમત્કાર કરે છે. કલ્પના કરો કે અમદાવાદની એક મોટી મલ્ટી-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં અચાનક ઓક્સિજન સિલિન્ડરની અછત સર્જાય છે. દર્દીઓના સગાઓ ઉશ્કેરાઈને આઈસીયુના દરવાજે હોબાળો મચાવે છે. ચીફ મેડિકલ ઓફિસરે માઇક પકડીને લાંબી વાર્તાઓ કહેવાની હોતી નથી. એમના પાછલા ખિસ્સામાં ત્રણ જ મુદ્દા સ્પષ્ટ હોવા જોઈએ: પ્રથમ, હાલના દર્દીઓ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે. બીજું, વૈકલ્પિક સપ્લાય અડધા કલાકમાં આવી રહી છે. ત્રીજું, કોઈપણ તકલીફ માટે આ એક જ વ્યક્તિ સાથે સીધો સંપર્ક કરવો.

આ ત્રણ મુદ્દા ભય અને અફવા બંનેને તત્કાળ ડામી દે છે. જો ડૉક્ટર ખુલાસાઓ કરવામાં કે વહીવટી બહાના કાઢવામાં અટવાય તો ભીડ બેકાબૂ થઈ જાય. કટોકટીમાં લાંબી દલીલો કામ નથી આવતી. ત્યાં માત્ર સચોટ, માપેલા અને વિશ્વસનીય મુદ્દા જ પરિસ્થિતિને થાળે પાડે છે. સામાન્ય જીવનમાં પણ આ જ કાયદો લાગુ પડે છે.

જેની પાસે અણીના સમયે બોલવા માટે ત્રણ સ્પષ્ટ મુદ્દા નથી હોતા, એણે છેવટે લાંબી માફીઓ માગવી પડે છે.