બિઝનેસ ડેડ વિરોધાભાસ

માણસ પરિવાર માટે કમાવા નીકળે છે. દિવસ-રાત દોડે છે, પૈસા ભેગા કરે છે, સામ્રાજ્ય ઊભું કરે છે. દલીલ એક જ હોય છે: 'હું આ બધું મારાં છોકરાં માટે કરું છું.' પણ જ્યારે એ બધું બનીને તૈયાર થાય છે, ત્યારે એ જ છોકરાં માટે એની પાસે અડધો કલાકનો સમય પણ બચતો નથી. આ છે બિઝનેસ ડેડ પેરાડોક્સ. જે સંબંધોને સાચવવા માટે દોડ શરૂ કરી હતી, એ જ સંબંધોને બલિ ચડાવીને દોડ જીતવામાં આવે છે.

આ શબ્દ કોઈ જૂના ફિલસૂફે ઘડ્યો નથી. તાજેતરના વર્ષોમાં પશ્ચિમના બિઝનેસ નિબંધો અને લાઇફસ્ટાઇલ બ્લોગ્સમાં આ વાક્યપ્રયોગ વહેતો થયો છે. 'ધ મેન ઇન ધ કાર પેરાડોક્સ' જેવો જ આ રોગ છે. કારકિર્દીની ટોચે પહોંચેલા સફળ પિતા માને છે કે મોંઘા રમકડાં અને મોટી બેંક બેલેન્સ હાજરીનો વિકલ્પ બની શકે છે. પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે સંતાનોને તમારી સંપત્તિ કરતાં તમારી સોબતમાં વધુ રસ હોય છે.

આ વિરોધાભાસ માત્ર અબજોપતિઓ પૂરતો સીમિત નથી, આપણા રોજિંદા જીવનમાં અડિંગો જમાવીને બેઠો છે. ખેડા જિલ્લાના એક સહકારી ડેરીના ચેરમેન અને મોટા ખેડૂત મનસુખભાઈનો દાખલો લો. સવારે પાંચ વાગ્યે ડેરીના પ્લાન્ટ પર પહોંચે, આખો દિવસ એપીએમસી માર્કેટના સોદા પતાવે અને રાત્રે દસ વાગ્યે ઘરે આવીને થાકીને સૂઈ જાય. ગામમાં એમની પ્રતિષ્ઠા મોટી, કમાણી લાખોમાં. દીકરાને શહેરની મોંઘી સ્કૂલમાં મૂક્યો. પણ દીકરાના જન્મદિવસે કે સ્પોર્ટ્સ ડે પર જવાનો એમની પાસે ક્યારેય સમય નહોતો. દીકરો મોટો થઈને બાપ સાથે માત્ર કામ પૂરતો જ બોલે છે. મનસુખભાઈને ફરિયાદ છે કે દીકરો પારકો થઈ ગયો. એમણે સંતાનનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવામાં એનું વર્તમાન છીનવી લીધું.

આ એક વ્યવસ્થિત છેતરામણી છે. પૈસા કમાવા એ કામનો અંત નથી, એ માત્ર એક સાધન છે. જ્યારે સાધન જ લક્ષ્ય બની જાય ત્યારે માણસ પોતાના જ ઘરમાં એક પગાર ચૂકવનાર અજાણ્યો શખ્સ બનીને રહી જાય છે. તમે જેને માટે દુનિયા જીતવા નીકળ્યા હતા, એ જ માણસ તમને ઘરમાં એક મહેમાન સમજે એનાથી મોટી કંગાળિયત બીજી કઈ હોઈ શકે?

જે પરિવાર માટે તમે આખી દુનિયા સામે લડ્યા, એ જ પરિવારના ફોટામાં છેલ્લે તમારી જગ્યા ખાલી રહી જાય છે.