← મુખપૃષ્ઠ · કાર્ય અને ઉત્પાદકતા

મોટેલનો માલિક: $59 માં તાજમહેલ

૨૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬કવિતા

**Motel No Malik: $59 Ma Taj Mahal**
**મોટેલનો માલિક: $59 માં તાજમહેલ**

(સ્ટેજ પર એન્ટ્રી)

નમસ્તે, કેમ છો બધા? મજામાં? સારું. કારણ કે આજે જેની વાત કરવાની છે, એ મજામાં નથી.

આજે વાત છે અમેરિકાના મોટેલવાળા પટેલની.

ગામમાં બધાને લાગે છે કે અમેરિકામાં મોટેલ છે એટલે ભાઈ કરોડપતિ. હા, કરોડપતિ છે. કાગળ પર. બેન્કના કાગળ પર. કારણ કે એ કરોડ રૂપિયા બેન્કના છે, ભાઈના તો ફક્ત હપ્તા છે.

(પોઝ)

ભાઈ જ્યારે ગામમાં આવે, લોકો પૂછે, "કેટલા રૂમ છે?"
ભાઈ કહે, "બાસઠ."
લોકો કહે, "ઓહો! બાસઠ રૂમ!"
ભાઈ મનમાં બોલે, "બાસઠ રૂમ, અને બાસઠ પ્રોબ્લેમ. અને એમાં બે રૂમમાં તો હજી ગઈ કાલનો ગ્રાહક સૂતો છે, જેણે પૈસા નથી આપ્યા."

---

હવે ગ્રાહકની વાત કરીએ.

અમેરિકામાં એક ખાસ જાતનો ગ્રાહક હોય છે. એ ઓગણસાઠ ડોલર આપે છે. ઓગણસાઠ. અને એની અપેક્ષા? ફાઈવ સ્ટાર. રિટ્ઝ-કાર્લટન. તાજમહેલ. અને સવારે બુફેમાં શાહજહાં પોતે ઓમલેટ બનાવે.

ચેક-ઈન કરતાં જ પહેલો સવાલ: "Is there a pool?"
ભાઈ કહે, "Yes sir, pool છે."
"Is it heated?"
ભાઈ મનમાં: "ભાઈ, ઓગણસાઠ ડોલરમાં પાણી ભરેલું છે એ જ મોટી વાત છે. ગરમ જોઈતું હોય તો ઓગસ્ટમાં આવો, ટેક્સાસનો સૂરજ મફતમાં ગરમ કરી આપશે."

(પોઝ)

પછી રૂમમાં જાય. પાંચ મિનિટમાં ફોન આવે.
"The towel is not fluffy."
ફ્લફી! ભાઈ, ટુવાલ છે, સસલું નથી!

દસ મિનિટ પછી બીજો ફોન.
"WiFi is slow."
ભાઈ ચેક કરે તો ખબર પડે કે સાહેબ એક સાથે ત્રણ ડિવાઈસ પર Netflix 4K માં ચલાવે છે, છોકરો ઓનલાઈન ગેમ રમે છે, અને બૈરી ઈન્સ્ટાગ્રામ પર લાઈવ છે. ઓગણસાઠ ડોલરમાં આખું ડેટા સેન્ટર જોઈએ છે.

---

અને પછી આવે અમેરિકન ગ્રાહકનું બ્રહ્માસ્ત્ર.

"I'll leave a bad review."

(પોઝ)

ભાઈઓ, આ વાક્ય સાંભળીને મોટેલવાળાના હૃદયમાં જે થાય, એ જ થાય જે આપણે ત્યાં સાસુ બોલે, "હું તો મારા પિયર ફોન કરું છું."

ગૂગલ પર એક સ્ટાર. અને રિવ્યૂમાં શું લખે?
"The owner was Indian."
બસ? આ ફરિયાદ છે? ભાઈ, આખું અમેરિકા ફરી વળો, ઓગણસાઠ ડોલરમાં રૂમ ભારતીય જ આપશે! બીજો કોઈ આ ભાવે જાગતો નથી!

એક રિવ્યૂ મેં સાચે વાંચ્યો હતો એવું માની લો:
"Room was clean, bed was comfortable, staff was polite. One star."
કેમ?
"Because checkout was 11 AM."
ભાઈ, તમારે શું જોઈએ? રાત્રે સૂવા આવ્યા, કે કાયમ માટે રહેવા?

---

પછી આવે આપણા પોતાના લોકો. ભારતીય ગ્રાહક.

ભારતીય ગ્રાહક મોટેલમાં આવે એટલે પહેલું કામ, ભાવતાલ.
"ભાઈ, તમે પણ પટેલ, હું પણ પટેલ. કંઈક ઓછું કરો ને."
ભાઈ, આ મોટેલ છે, માણેકચોકનું શાક માર્કેટ નથી!

અને રૂમ લે બે જણનો. સૂવે આઠ જણ. માસી, માસા, એમનાં બે છોકરાં, એક ભત્રીજો, અને પાછળથી ચોરીછૂપીથી એક બા પણ ઘૂસી જાય. સવારે ભાઈ જુએ તો રૂમમાંથી એક આખી બારાત નીકળે છે.

અને જતાં જતાં શું લઈ જાય? શેમ્પૂ, સાબુ, ટી-બેગ, ખાંડનાં પેકેટ, અને જો ધ્યાન ન રાખો તો હેર ડ્રાયર પણ. કારણ કે આપણો સિદ્ધાંત: "પૈસા આપ્યા છે, તો વસૂલ કરવાના."

(પોઝ)

અને પછી ઈન્ડિયા પાછા જઈને કહે, "અમેરિકામાં પટેલો બહુ લોભિયા થઈ ગયા છે."

---

ચાલો, ગ્રાહકની વાત પૂરી. હવે આવે અસલ વિલન.

સરકાર.

અમેરિકાની સરકાર મોટેલવાળાને એવી રીતે જુએ છે જેમ આપણે ત્યાં જમાઈ સસરાને જુએ. "આ માણસ પાસે કંઈક તો હશે જ."

પહેલાં આવે પ્રોપર્ટી ટેક્સ. દર વર્ષે. વધતો જ જાય. ભાઈ પૂછે, "કેમ વધાર્યો?"
જવાબ મળે, "Your property value went up."
ભાઈ કહે, "તો વેચીને પૈસા આપો ને મને!"
"No sir, value is only for tax."

એટલે અમેરિકામાં તમારી મિલકત બે જગ્યાએ કિંમતી છે: ટેક્સ ભરતી વખતે, અને પાડોશીની અદેખાઈમાં. વેચવા જાઓ ત્યારે નહીં.

પછી ઓક્યુપન્સી ટેક્સ. સેલ્સ ટેક્સ. સિટી ટેક્સ. કાઉન્ટી ટેક્સ. એટલા ટેક્સ કે ગ્રાહકનું બિલ જોઈને ગ્રાહક ગુસ્સે, "Why so many taxes?" અને ગાળ ખાય કોણ? પટેલ. જાણે ટેક્સ પટેલે પોતે લાગુ કર્યો હોય.

---

પછી આવે ઈન્સ્પેક્શન.

ફાયર ઈન્સ્પેક્શન. હેલ્થ ઈન્સ્પેક્શન. પૂલ ઈન્સ્પેક્શન. એલિવેટર ઈન્સ્પેક્શન. મોટેલ એક માળની હોય તો પણ કોઈ ને કોઈ ઈન્સ્પેક્ટર આવીને ઊભો રહે.

ઈન્સ્પેક્ટર આવે, ચશ્માં ચડાવે, અને કહે, "This smoke detector battery is old."
ભાઈ કહે, "Sir, નવી નાખી દઉં."
"No no, there is a fine."

આપણે ત્યાં ઈન્સ્પેક્ટર આવે તો ચા-નાસ્તો કરીને જાય. અમેરિકામાં ઈન્સ્પેક્ટર આવે તો ચેક લઈને જાય. ફરક એટલો જ કે ત્યાં રસીદ મળે છે.

---

અને પછી અમેરિકાનો સૌથી ખતરનાક જીવ. ડાયનાસોર નહીં. ગ્રીઝલી રીંછ નહીં.

વકીલ.

(પોઝ)

અમેરિકામાં એવા વકીલો ફરે છે જે ગાડીમાંથી ઊતરતા પણ નથી. પાર્કિંગમાં ફરે, માપપટ્ટી કાઢે, અને કહે, "Your handicap parking sign is two inches too low."
બે ઈંચ! ભાઈ, મારી દીકરીના લગ્નમાં મંડપ બે ફૂટ નીચો હતો, કોઈએ કેસ નથી કર્યો!

અને પછી નોટિસ આવે. સમાધાન કરો, નહીં તો કોર્ટ. ભાઈ સમાધાનમાં પૈસા આપે, અને વકીલ બાજુવાળી મોટેલમાં પહોંચી જાય. આ ધંધો નથી, આ પરિક્રમા છે.

---

પછી આવે બ્રાન્ડ. ફ્રેન્ચાઈઝી.

ભાઈએ મોટેલ પર મોટી કંપનીનું નામ લગાવ્યું, જેથી ગ્રાહક આવે. સરસ. હવે એ કંપની દર મહિને ફી લે. માર્કેટિંગ ફી. રિઝર્વેશન ફી. લોયલ્ટી ફી. અને લોયલ્ટી કોની? ગ્રાહકની કંપની પ્રત્યે. ખર્ચો કોનો? પટેલનો.

અને દર થોડાં વર્ષે બ્રાન્ડવાળા આવે અને કહે, "New carpet. New lobby. New mattress. New everything."
ભાઈ કહે, "હજી હમણાં તો નવું નાખ્યું હતું!"
"That was old design. Now new design."

ભાઈ, મારી બા પચાસ વર્ષથી એક જ પિત્તળની તપેલીમાં દાળ બનાવે છે. ડિઝાઈન નથી બદલી, સ્વાદ નથી બદલાયો. પણ અમેરિકામાં કાર્પેટની ડિઝાઈન બદલાય નહીં તો ગ્રાહક ઊંઘી નથી શકતો.

---

પછી આવે ઓનલાઈન બુકિંગ વેબસાઈટ.

ગ્રાહક ઓગણસાઠ ડોલરમાં રૂમ બુક કરે વેબસાઈટ પરથી. વેબસાઈટ કમિશન લઈ જાય. મોટો ભાગ. પટેલના હાથમાં જે આવે એમાંથી ટુવાલ ધોવાના, બિલ ભરવાના, અને બાકી બચે તો થેપલાં.

અને જો ગ્રાહકને પ્રોબ્લેમ થાય તો ફોન કોને કરે? વેબસાઈટને નહીં. પટેલને. કમિશન વેબસાઈટનું, ગાળ પટેલની. આને કહેવાય પાર્ટનરશિપ.

---

અને આ બધા ઉપર, આખા પિરામિડની ટોચે બેઠું છે એક જ દેવ.

મોર્ગેજ.

(લાંબો પોઝ)

ભાઈઓ, મોર્ગેજ એ અમેરિકાનો શનિ છે. એક વાર લાગ્યો, તો સાડાસાતી નહીં, ત્રીસ વર્ષની પનોતી.

વ્યાજના દર વધે, હપ્તો વધે. ગ્રાહક ઘટે, હપ્તો એ જ. વાવાઝોડું આવે, હપ્તો એ જ. મહામારી આવે, આખું અમેરિકા ઘરમાં બંધ, મોટેલ ખાલી, પણ બેન્કનો કાગળ ટાઈમસર આવે. બેન્કને ફરક નથી પડતો કે દુનિયામાં શું ચાલે છે. દુનિયા ખતમ થઈ જાય તો પણ છેલ્લો મેસેજ બેન્કનો હશે: "Your payment is due."

અને ભાઈના ઘરે ગામમાંથી ફોન આવે.
"ભાઈ, આ વખતે નવરાત્રિમાં ફાળો કેટલો લખાવીએ? તમે તો અમેરિકાવાળા!"
ભાઈ વિચારે: "હું અમેરિકાવાળો નથી. હું બેન્કવાળાનો છું."

---

પછી સ્ટાફ.

અમેરિકામાં સ્ટાફ રાખો તો ઓછામાં ઓછો પગાર નક્કી, ઓવરટાઈમ નક્કી, રજા નક્કી. અને આવવું કે નહીં, એ સ્ટાફ નક્કી કરે.

સોમવારે હાઉસકીપિંગવાળી બહેનનો મેસેજ: "Not coming today."
મંગળવારે: "Not coming today."
બુધવારે: "I quit."

તો રૂમ કોણ સાફ કરે? ભાઈ. ભાભી. અને મોટેલનો માલિક, ત્રણ મોટેલનો કરોડપતિ, હાથમાં ટોઈલેટ બ્રશ લઈને રૂમ નંબર 114માં ઊભો છે. અને દીવાલ પર બ્રાન્ડનું પોસ્ટર: "Welcome to Luxury."

(પોઝ)

આ છે અમેરિકન ડ્રીમ. ડ્રીમ સાચું છે, પણ ઊંઘ નથી.

---

હવે સાંભળો આ આખી વાતનું સૌથી મોટું આશ્ચર્ય.

આટલું બધું હોવા છતાં, ટેક્સ, વકીલ, ઈન્સ્પેક્ટર, બ્રાન્ડ, બેન્ક, વેબસાઈટ, અને ઓગણસાઠ ડોલરમાં તાજમહેલ માગતો ગ્રાહક, પટેલ હાર્યો નથી.

એક મોટેલમાંથી બે થઈ. બેમાંથી પાંચ. અને અમેરિકાના અડધાથી વધારે હાઈવે પર આજે રાત્રે "Vacancy"ની લાઈટ કોઈ પટેલે ચાલુ રાખી છે.

કેમ? કારણ કે જે માણસ ગુજરાતી માતાનો ટોણો સહન કરી શકે, "પેલા શાહનો છોકરો જો, ડોક્ટર થયો," એ માણસને અમેરિકન ગ્રાહકનો એક સ્ટાર રિવ્યૂ શું કરી લેવાનો?

(પોઝ)

અમેરિકાએ પટેલને ઘણા પ્રોબ્લેમ આપ્યા.
પણ અમેરિકા ભૂલી ગયું કે પટેલ ગુજરાતમાંથી આવ્યો છે.
અને ગુજરાતી માણસ પ્રોબ્લેમને પણ ભાડે આપી દે છે.

ઓગણસાઠ ડોલર. પ્લસ ટેક્સ.

થેન્ક યુ! આવજો!

આત્મચિંતનપૈસાઅમેરિકા
← પહેલો લેખસંડાસના બ્રશથી અમેરિકન ડ્રીમ સુધી: મોટેલવાળા પટેલોને સલામઆગલો લેખ →પાપનું શહેર, પુણ્યનો દેશ — હિસાબ કોનો સાચો?