૯૯ ટકા પૂર્વતૈયારીનો નિયમ

કોઈ પણ મોટી સફળતામાં આખરી દાવ માત્ર એક ક્ષણનો હોય છે. બાકીનો આખો ખેલ એ ક્ષણ પહેલાં શાંતિથી થયેલી પૂર્વતૈયારીનો છે. જેને દુનિયા ‘ચમત્કાર’ કે ‘નસીબ’ કહે છે, તે હકીકતમાં કલાકોના કંટાળાજનક રિયાઝનું પરિણામ હોય છે. ૯૯ ટકા પૂર્વતૈયારીનો નિયમ બહુ સીધો છે: જ્યારે સ્ટેજ પર જવાનો વારો આવે ત્યારે વિચારવાનો સમય નથી હોતો, માત્ર અમલ કરવાનો હોય છે. તૈયારી જો અધૂરી હોય, તો છેલ્લી ઘડીએ ગભરાટ અને ગોટાળા સિવાય કશું હાથ નથી લાગતું.

આ વિચાર કયા ચોક્કસ પુસ્તકમાંથી આવ્યો તે કહેવું મુશ્કેલ છે. રમતવીરો, લડવૈયાઓ અને સર્જનો સદીઓથી આ જ સિદ્ધાંત પર જીવે છે. જાપાની તલવારબાજ મિયામોટો મુસાશીથી લઈને આધુનિક કટોકટી વ્યવસ્થાપન સુધી એક જ વાત શીખવવામાં આવે છે: પરિણામના દિવસે તમે તમારી આશાઓના સ્તરે નથી પહોંચતા, પણ તમારી તાલીમના તળિયે આવીને ઊભા રહો છો. નસીબ હંમેશાં એને જ સાથ આપે છે જેણે પોતાનું હોમવર્ક પૂરું કર્યું છે.

આપણે પરિણામના પ્રેમમાં પડી જઈએ છીએ, પણ પ્રક્રિયાથી કંટાળીએ છીએ. માણસને સ્ટેજ પર તાળીઓ લેવી ગમે છે, પણ બંધ રૂમમાં એકલા બેસીને ગળું બેસાડવું નથી ગમતું. પરીક્ષાની આગલી રાતે ઉજાગરા કરનારા ક્યારેય ટોપર નથી બનતા. જો તમે નેવું ટકા સમય યોજના બનાવવામાં અને ખામીઓ શોધવામાં ખર્ચો, તો બાકીના દસ ટકા સમયમાં કામ પોતાની મેળે પૂરું થઈ જાય છે. પૂર્વતૈયારી તમારા મગજમાંથી ડર કાઢી નાખે છે.

સુરતના મહિધરપુરા હીરાબજારમાં આ નિયમ લોહીમાં વણાયેલો છે. એક કરોડો રૂપિયાનો કાચો હીરો ટેબલ પર આવે ત્યારે કારીગર સીધી ઘંટી ચાલુ નથી કરતો. એ દિવસો સુધી લૂપ લઈને હીરાને ઘુમાવ્યા કરે છે. ક્યાં તિરાડ છે, ક્યાં દોષ છે, કયો ખૂણો પકડવો—એનું ૯૯ ટકા કામ પૃથ્થકરણમાં જાય છે. ટાંકો મારવાની ક્ષણ તો એકાદ સેકન્ડની જ હોય છે. જો એ પૂર્વતૈયારી વગર સીધી ઘંટી અડાડે, તો પળવારમાં કરોડોનો હીરો રાખ થઈ જાય.

જે પરસેવો શાંતિના સમયે નથી વહાવતો, એણે યુદ્ધના મેદાનમાં લોહી વહાવવું પડે છે.