ભગવાન માટે પણ જે પાંચ વસ્તુઓ "નવી" હતી — એટલે કે ઉપરવાળાનો પણ પહેલો દિવસ હતો!

**Gujarati Title:** ભગવાન માટે પણ જે પાંચ વસ્તુઓ "નવી" હતી — એટલે કે ઉપરવાળાનો પણ પહેલો દિવસ હતો!

---

મિત્રો, આપણે માણસો એક ગજબની જાત છીએ. આપણે માનીએ છીએ કે ભગવાન સર્વજ્ઞ છે, સર્વશક્તિમાન છે, બધું જ જાણે છે — પણ સાથે સાથે રોજ સવારે મંદિરમાં જઈને એમને *અપડેટ* પણ આપીએ છીએ. "ભગવાન, છોકરાની નોકરી લાગી જાય તો સારું", "ભગવાન, વહુ થોડી સીધી થાય તો સારું", જાણે ઉપરવાળા પાસે WhatsApp નથી અને આપણે જ એમના ન્યૂઝ રિપોર્ટર છીએ.

પણ આજે વાત જરા જુદી છે. એક રસપ્રદ સવાલ છે: શું ભગવાન માટે પણ કંઈ "નવું" હોઈ શકે? ગ્રીક ફિલોસોફરો કહેતા — ના, ભાઈ, ના. ભગવાન માટે બધું જૂનું. પણ બાઇબલની ઉત્પત્તિ (Genesis) ની પહેલી પ્રકરણ વાંચો તો ખબર પડે કે ભગવાને પાંચ વસ્તુઓને *નામ* આપ્યું — દિવસ, રાત, સ્વર્ગ, પૃથ્વી અને સમુદ્ર. બાકી બધું — પાણી, પ્રકાશ, જમીન, તારા — એ બધાંને નામ આપવાની તસ્દી પણ ના લીધી.

હવે વિચારો. નામ આપવું એ નાની વાત નથી. આપણા ઘરે છોકરો જન્મે ત્યારે છ મહિના સુધી "બાબો", "મુન્નો", "ચીકુ" ચાલે. પછી દાદી, ફોઈ, મામા, માસી — બધાં પોતપોતાનું નામ સૂચવે. અંતે પંડિત મહારાજ આવીને એક એવું નામ આપે જે કોઈને બોલતાં પણ ના આવડે — "દેવાંશુપ્રિય." પછી શાળામાં શિક્ષક એને "દેવો" બનાવી દે, મિત્રો "DP" બનાવી દે, અને લગ્ન પછી પત્ની "એય સાંભળો છો" બનાવી દે. નામ એ ઓળખ છે, સાહેબ. નામ વગરની વસ્તુ એટલે ગુજરાતી લગ્નમાં વગર બોલાવેલો મહેમાન — હાજર છે, પણ કોઈને પડી નથી.

મુખ્ય વાત આ છે: ભગવાને એ જ વસ્તુઓને નામ આપ્યું જે *નવા સંદર્ભમાં* બની. પાણી તો બ્રહ્માંડમાં બીજે પણ છે — મંગળ પર, ગુરુના ચંદ્રો પર, ધૂમકેતુઓમાં. એટલે પાણી જૂનું. પ્રકાશ જૂનો. ધાતુઓ જૂની. પણ પાણી + જમીન = પૃથ્વી. એ નવું. પાણી + આકાશ = સમુદ્ર અને સ્વર્ગ. એ નવું. જીવનના સંદર્ભમાં અંધારું અને અજવાળું = રાત અને દિવસ. એ નવું.

એટલે કે ભગવાન પણ *combination* ના માસ્ટર છે. જૂના ingredients, નવી recipe. જેમ આપણી મમ્મી વધેલી રોટલીમાંથી ચૂરમું બનાવે, વધેલા ભાતમાંથી ભાત-વડા બનાવે — એમ જ. ફરક એટલો કે મમ્મીના ચૂરમાંને "ગઈકાલની રોટલી" નહીં કહેવાય, એને નવું નામ મળશે. એ જ રીતે ભગવાને જમીનને "જમીન" ના કહી, *પૃથ્વી* કહી. કારણ કે હવે એમાં પાણી ભળ્યું, જીવન ભળ્યું, શક્યતા ભળી.

પણ આપણા સમાજનું શું? આપણે તો બીજાની જૂની વસ્તુઓને નવાં નામ આપવામાં ઉસ્તાદ છીએ. પાડોશીની દીકરીને એક છોકરા સાથે જોઈ — તરત નામ મળી જાય: "ચારિત્ર્યહીન." દીકરો વિદેશ ગયો અને પાછો ના આવ્યો — "નકામો." વહુએ સાસુ સામે અવાજ ઊંચો કર્યો — "બેશરમ." આપણી પાસે નામ આપવાની એટલી ઉતાવળ છે કે ભગવાનને પણ શરમ આવે. ભગવાને છ દિવસ લીધા સૃષ્ટિ રચવા માટે; આપણે છ સેકન્ડમાં વ્યક્તિનું ચારિત્ર્યચિત્રણ કરી નાખીએ.

અને એક વાત નોંધવા જેવી — ભગવાને જે વસ્તુઓને નામ નથી આપ્યું, એ વસ્તુઓ વધારે મહત્વની છે! પાણી, પ્રકાશ, હવા — જીવનનું મૂળ. પણ નામ નથી. કારણ? કારણ કે જે ખરેખર જરૂરી છે એને નામની ગરજ નથી. એ બસ *છે*. માતા સૂર્ય નથી, પણ માતા વગર સૂર્ય નકામો. પિતાનું નામ ભલે કોઈ ના જાણે, પણ એમની છાંયા વગર ઘર નથી. જે વસ્તુઓ ખરેખર પાયાની હોય, એમને માર્કેટિંગની જરૂર નથી પડતી. માર્કેટિંગ તો નવી પ્રોડક્ટને જોઈએ — જૂની, સાચી, અડીખમ વસ્તુઓ ચૂપચાપ કામ કરતી રહે છે.

આ જ આપણા સમાજનો વિરોધાભાસ છે. જે કામદાર રોજ ઘરે દૂધ આપે છે, એનું નામ આપણને નથી ખબર. પણ જે ક્રિકેટર છ વર્ષમાં ત્રણ સદી ફટકારે છે, એના કૂતરાનું નામ પણ ખબર છે. જે રિક્ષાવાળો વર્ષોથી છોકરાંને શાળાએ લઈ જાય છે, એ "રિક્ષાવાળો" જ રહે છે. પણ સોસાયટીના સેક્રેટરીના ભત્રીજાનો જમાઈ — "પેલો અમેરિકાવાળો" — એને બધાં ઓળખે.

ભગવાને બતાવ્યું કે નામ ત્યારે આપો જ્યારે કંઈક *નવું* બને. આપણે નામ આપીએ છીએ ત્યારે — જ્યારે કોઈકને *નીચું* બતાવવું હોય. ભગવાનનું નામકરણ સર્જન માટે હતું; આપણું નામકરણ સંહાર માટે છે.

છેલ્લે, એક રસપ્રદ વાત — આજકાલ લોકો પોતાના વિચારો *original* છે કે નહીં એ ચકાસવા માટે AI ને પૂછે છે. ChatGPT અને બીજાં મશીનો પાસેથી મૌલિકતાનું પ્રમાણપત્ર લેવાય છે. પહેલાં ગુરુ આપતા, પછી વિવેચકો આપતા, હવે મશીન આપે છે. ભગવાન જો આજે સૃષ્ટિ રચે, તો કદાચ Genesis લખતાં પહેલાં AI પાસેથી plagiarism check કરાવે! માણસ એટલો અસલામત થઈ ગયો છે કે પોતાના વિચાર પણ પોતાના લાગતા નથી — બીજાની મંજૂરી જોઈએ, એ બીજું ભલે ધાતુનું બોક્સ હોય.

પણ વાંધો નહીં. ભગવાનને નામ આપતાં આવડતું હતું. આપણને નામ બગાડતાં આવડે છે. એમની સૃષ્ટિ સુંદર છે, આપણો સમાજ — well, એ પણ એમની જ સૃષ્ટિનો ભાગ છે. એટલે ફરિયાદ કોને કરવી?

---

**🔍 Real but Weird Facts:**

- પૃથ્વી બ્રહ્માંડમાં એકમાત્ર એવો ગ્રહ છે જ્યાં પાણી ત્રણેય સ્વરૂપે — ઘન (બરફ), પ્રવાહી, અને વાયુ (વરાળ) — એક સાથે કુદરતી રીતે હાજર છે.
- "Naming ceremony" એટલે કે નામકરણ વિધિ — ભારત, યહુદી, ખ્રિસ્તી, મુસ્લિમ — દરેક સંસ્કૃતિમાં છે. જાણે માણસને ખબર છે કે નામ વગર અસ્તિત્વ અધૂરું છે.
- વૈજ્ઞાનિક રીતે, બ્રહ્માંડમાં લગભગ ૭૦% પદાર્થ "Dark Matter" છે — જેને આજ સુધી કોઈએ નામ નથી આપ્યું, કારણ કે હજી સમજાયું જ નથી. એટલે કે ભગવાન જેવું જ — જે સમજાય નહીં, એને નામ નહીં!

---

**Parag Ratanpara**

If you like it, please share it.

#Satire #SocialCommentary #GujaratiEssay #ParagRatanpara #ગુજરાતીનિબંધ #સમાજદર્શન #વ્યંગ #પરાગરતનપરા