← મુખપૃષ્ઠ · ગુજરાત અને સંસ્કૃતિ

નસીબ

૨૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬કવિતા

હું "Naseeb" ઉપર રમેશ પારેખની શૈલીમાં ગુજરાતી કાવ્ય રચું છું. પ્રથમ મને ર.પા.ની શૈલી ધ્યાનમાં લેવા દો — એમની વિશેષતાઓ: રમતિયાળ ભાષાપ્રયોગ, અણધાર્યા શબ્દકોઈન, લય-હિલ્લોળ, રોજિંદી ચીજોને કાવ્યમય બનાવવાની હથોટી, અને દાર્શનિક ઊંડાણ સાથે હળવાશનું મિશ્રણ.

---

**નસીબ**

એક નસીબ ડબાક્ કૂદ્યું મારામાં
એ…હેહેય…હેહેય… ને હું ગભરાયો સાવ બારણામાં

કોણે મોકલ્યું? કોણે લખ્યું? કોણે ફોડ્યું પરબીડિયું?
પૂછું તો કહે — ભઈ, હું તો કેવળ ટપાલિયું!
લખનારની સહી ભૂંસાઈ ગઈ વરસોના વરસાદમાં…

રેખાઓ તો હથેળીમાં છૂટીછવાઈ પડી'તી પાથરી
કોઈ સીધી, કોઈ વાંકી, કોઈ અધવચ્ચે જ ફાટેલી અકારી
ભાગ્યવિધાતા તો બેઠો'તો ક્યાંક ઝોકું ખાઈને છાંયડામાં

એક રેખા કે'તી — હું તો રાજાની છું દીકરી
બીજી કે'તી — અલી ચૂપ! તું તો વાંકી ને હું છું ખરી
ત્રીજી તો છાનીમાની સરકી ગઈ આયુષ્યના કિનારામાં…

પૂછ્યું મેં — અલ્યા નસીબ, તું તો ક્યાં રે'તું છે?
કહે — હું તો તારા જ ખિસ્સામાં, રોજ તું જ મને ખોતું છે!
શોધવા નીકળું બા'ર ને એ બેઠું હોય મારા જ પડછાયામાં…

એ…હેહેય…હેહેય… નસીબ કૂદ્યું ડબાક્ મારામાં
હું ખમ્મા, જાઉં ઠેલાતો, જાઉં ફેલાતો ક્યાંક નસીબમાં!

---

ર.પા.ની છાપ ઊભી કરવા મેં એમના ટ્રેડમાર્ક પ્રયોગો વાપર્યા — "ડબાક્", "એ…હેહેય", "ખમ્મા", સંવાદાત્મક હથેળીની રેખાઓ, અને હથેળી-આયુષ્ય-પડછાયાનું ગૂંથણ. નસીબને જીવંત પાત્ર બનાવીને કથક સાથે રમતિયાળ સંવાદ — એ ર.પા.નો સ્વભાવ.

આત્મચિંતનગુજરાતપ્રકૃતિધર્મ
← પહેલો લેખસ્વ-સ્મરણઆગલો લેખ →ભગવાન માટે પણ જે પાંચ વસ્તુઓ "નવી" હતી — એટલે કે ઉપરવાળાનો પણ પહેલો દિવસ હતો!