યંત્રમાનવનો યુગ: અમેરિકા અને ચીનની રોબોટિક હરીફાઈ

# "Robot Ka Zamana: America Aur China Ki Robot Kahani"
# "યંત્રમાનવનો યુગ: અમેરિકા અને ચીનની રોબોટિક કથા"

*લેખક: પરાગ રતનપરા*

આજકાલ દુનિયામાં એક નવો ટ્રેન્ડ ચાલુ થયો છે - રોબોટનો! હા ભાઈ, એ જ રોબોટ જેના વિશે આપણે નાનપણમાં સાયન્સ ફિક્શન ફિલ્મોમાં જોતા હતા. અને હવે તો રોબોટ એટલા સામાન્ય થઈ ગયા છે કે અમેરિકામાં "મૉલમાંથી રોબોટ લઈ આવું?" એવી વાત એકદમ *normal* થઈ ગઈ છે, જેમ આપણે કહીએ "બજારમાંથી દૂધ લઈ આવું?"

અને સૌથી મઝેદાર વાત! અમેરિકામાં હવે રોબોટ EMI પર મળે છે. માત્ર $300 ડાઉન પેમેન્ટ અને $10 પ્રતિદિન! વાહ યાર, આ તો ડેટિંગ ઍપથી પણ સસ્તું છે! *Girlfriend* બનાવવાનો પ્લાન છોડો, રોબોટ લાવો! ના કોઈ ડિનર ખર્ચ, ના કોઈ બર્થડે ગિફ્ટ, ના કોઈ *emotional drama*! બસ, મહિનાની $300 ની EMI!

પણ એક મિનિટ! ચીનનો શું? ચીનને તો *ટેકનોલોજી* માં હંમેશા એક પગલું આગળ રહેવાની આદત છે. ત્યાં તો માત્ર $200માં રોબોટિક આર્મ મળે છે! હા, સાચી વાત છે. $200માં એક રોબોટિક આર્મ! આપણે તો મોબાઈલ માટે પણ આટલા પૈસા ખર્ચીએ છીએ!

અને જાણો છો આ રોબોટિક આર્મ શું કરી શકે છે? તમારા સીધા સાદા અંદાજ જેવું કંઈ નહીં. આ આર્મ તમારી જગ્યાએ ઓનલાઈન શોપિંગ કરી શકે છે, તમારા સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ નાખી શકે છે, અને ઘરના વડીલોને મસાજ પણ આપી શકે છે! પણ સાવધાન, આ આર્મ ફેસબુક પર તમારા એક્સ ને *friend request* મોકલી શકે છે!

હવે કલ્પના કરો, ભવિષ્યમાં આપણા ઘરોમાં અને ઓફિસોમાં! દરેક માણસ પાસે એક રોબોટ હશે - અમેરિકામાં મોંઘા ભાવના અને ચીનમાં સસ્તા! અને ભારતમાં? અરે, આપણે તો "રોબોટ અસેમ્બલી કિટ" ખરીદશું અને પછી ગલીના મિસ્ત્રી પાસે જઈને કહીશું, "*bhaiya, dekho na, thoda jugaad lagao!*"

આ બધામાં સૌથી મઝેદાર વાત છે કે રોબોટની કિંમત ઘટી રહી છે. આજે $300, કાલે કદાચ $150, અને પરમ દિવસે? કદાચ એક વખત વપરાયેલા આઈફોનની કિંમત જેટલી! અને ચીન તો $200માં રોબોટિક આર્મ આપે છે, ત્યારે ભાવ ઘટાડવાની હરીફાઈમાં કોરિયા શું કરશે? $150માં રોબોટિક પગ? જાપાન પછી $100માં રોબોટિક મગજ આપશે? (જોકે એ મગજ પાસે શું *common sense* હશે એ અલગ વાત છે!)

આ બધી *comedy* પાછળની *tragedy* એ છે કે આપણે રોબોટને આપણી દૈનિક જિંદગીનો એટલો અભિન્ન ભાગ બનાવી રહ્યા છીએ કે થોડા વર્ષોમાં આપણા બાળકો કદાચ *genuine* માનવીય સંબંધો વિશે ભૂલી જશે. *Arrange marriage*ની જગ્યાએ *arrange robot purchase* થશે! છોકરીના પિતા પૂછશે, "અમારી દીકરી માટે કયા મોડલનો રોબોટ લાવ્યા છો?"

અને તો પણ, હું માનું છું કે $10 પ્રતિદિન એ તો *over-priced* છે. આપણા રોબોટ શું ડોલરમાં પગાર માંગશે? ચીનમાં $200નો રોબોટિક આર્મ એ વાસ્તવમાં કંઈક એવું જ છે જેમ આપણે ત્યાં કોઈ અર્ધકુશળ મજૂરને $2 પ્રતિ કલાક આપીએ - ફક્ત એટલો ફરક છે કે આ રોબોટિક આર્મને ચા-નાસ્તો આપવો પડતો નથી અને એ કદી *union* બનાવશે નહીં!

આમ, ભવિષ્યમાં એક તરફ અમેરિકા હશે જ્યાં લોકો $300 ડાઉન પેમેન્ટ અને $10 પ્રતિદિનના ભાવે રોબોટ ભાડે લેશે, અને બીજી તરફ ચીન હશે જ્યાં $200માં રોબોટિક આર્મ વેચાશે. અને આપણે ભારતીયો? આપણે આ બધામાં આપણી પરંપરાગત *jugaad* વાપરશું! આપણે અમેરિકન રોબોટ ખરીદી, ચીની પાર્ટ્સ સાથે *upgrade* કરી, ભારતીય *software* સાથે પ્રોગ્રામ કરશું અને પછી કહીશું, "*ye lo duniya, humne robot ko ધન્ય બનાવ્યું!*"

છેવટે, આ રોબોટ ક્રાંતિનો લાભ કોને મળશે એ તો સમય જ બતાવશે. પણ એક વાત નક્કી છે - ભવિષ્યમાં તમારા ઘરમાં રોબોટ હશે અને તમે એને *bhai* કહીને બોલાવશો - "*Robot bhai, zara chai bana dena!*"

*- પરાગ રતનપરા*

જો આ લેખ તમને ગમ્યો હોય તો કૃપા કરીને શેર કરશો, અન્યથા ખુલ્લી ટીકા કરવામાં સંકોચ ન રાખશો!